Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хөдөлгөөнт хөрөнгийн худалдан авах, зээлийн үлдэгдлийг гуравдагч этгээдээр төлүүлэх гэрээний харилцаа. Хариуцагч өөрийн барьцаалсан тээврийн хэрэгслийг нэхэмжлэгчид худалдах, нэхэмжлэгч нь хариуцагчийн өмнөөс зээлийн үлдэгдлийг төлж, эзэмшлийг шилжүүлэхээр тохиролцсон. Нэхэмжлэгч зээлийн төлөлтийг зогсоосон ч тээврийн хэрэгслийг барьцаалагч байгууллагад буцаан өгч, хураалгасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн ихэнх хэсгийг төлсөн ч тээврийн хэрэгслийн нэрийг өөрийн нэр дээр шилжүүлэх боломжгүй болсон, хариуцагчтай холбогдох боломжгүй байсан тул төлөлтийг зогсоосон. Төлсөн мөнгийг буцаан гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч зээлийг бүрэн төлж дуусгаагүй, гэрээний үүргээ биелүүлээгүй. Нэхэмжлэгч төлөлтийг зогсоосныг мэдэгдээгүй, нотлох баримтгүй гэж эсэргүүцсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг бүрэн хангаж, хариуцагчаас нэхэмжлэгчид мөнгийг гаргуулахыг үүрэг болгосон.

• Талууд автомашин худалдах, зээлийг нэхэмжлэгч төлснөөр эзэмшлийг шилжүүлэхээр тохиролцсон, нэхэмжлэгч мөнгийг шилжүүлсэн тул худалдан авах-худалдах гэрээний харилцаа үүссэн.
• Нэхэмжлэгч зээлийн төлөлтийг зогсоосон гэж тайлбарласан ч үүнийг нотлох баримтгүй байсан тул гэрээнээс татгалзсан үндэслэл нь хүчингүй гэж үзсэн.
• Гэвч барьцаалагч байгууллага зээлийн гэрээний үүргийг биелүүлээгүй үндэслэлээр тээврийн хэрэгслийг хураан авсан, талууд уг хэрэгслийг байгууллагад хүргэж өгсөн, хариуцагч энэ үйлдэлд маргаагүй байсан тул хариуцагч гэрээнээс татгалзсаныг хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзсэн.
• Хариуцагч гэрээнээс татгалзсан тул гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй гэж үзэн, нэхэмжлэгчид шилжүүлсэн мөнгийг буцаан гаргуулахыг шийдвэрлэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал нь гүйцэтгэх үүргээ гуравдагч этгээдээр гүйцэтгүүлэх боломжтой бөгөөд талуудын тохиролцоогоор үүссэн үүрэг гүйцэтгэл нь гэрээний хүрээнд хүчинтэй. (Иргэний хууль 210.1)
• Гэрээний нэг тал нь гэрээнээс татгалзсан тохиолдолд талууд гүйцэтгэлийг биет байдлаар нь, гэрээ биелсэнээс олсон ашгийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй. (Иргэний хууль 205.1)
• Тал нь гэрээнээс татгалзсаныг нотлох баримтгүй байхад, гэрээний биелэлтэд саад учруулсан бодит үйлдэл (хөрөнгийг хураалгах, буцаан өгөх) болон түүнд маргаагүй байх нь гэрээнээс татгалзсаныг хүлээн зөвшөөрсөн гэж үзнэ.