Дүүргийн Эрүү, Иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зуучлалын гэрээ — зуучлалын үйлчилгээний төлбөр болон буцаан олголт. Нэхэмжлэгч нь хүүгээ гадаад улсын сургуульд сургахаар зуучлуулах зорилгоор хариуцагч компанитай амаар тохиролцож, сургалтын төлбөрийн зардлыг шилжүүлсэн байна. Гэвч сургуулийн тэтгэлэгт хамрагдахгүй болсон тул нэхэмжлэгч нь шилжүүлсэн мөнгөний үлдэгдэл болон зээлийн хүүг нэхэмжилсэн хэрэг гарсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч компани тэтгэлэгт хамрагдах боломжтой гэж хэлж мөнгө авсан боловч бодит байдал дээр тэтгэлэгт хамруулсангүй, мөн мөнгийг нь бүрэн буцаагаагүй тул үлдэгдэл болон зээлийн хүүг гаргуулна гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээний дагуу виз болон сургуульд зуучлах үүргээ биелүүлж, сургалтын төлбөрийн зардлыг хариуцагч тал өөрөө хариуцах ёстой гэж үзсэн тул мөнгийг буцаах үүрэггүй, мөн нэхэмжлэгч нь гэрээний тал биш тул нэхэмжлэл гаргах эрхгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэв. Хариуцагч компани нь худалдааны зуучлал, гадаад худалдаа зэрэг үйл ажиллагаа эрхэлдэг хуулийн этгээд боловч нэхэмжлэгчийн хүүг гадаад улсын виз, сургуульд зуучлах хэлцэл хийсэн нь тухайн компанийн үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл, зорилгод нийцэхгүй байсан тул уг хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.9). Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байсан тул талууд хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5). Иймд хариуцагч нь нэхэмжлэгчээс авсан 34 сая орчим төгрөгөөс зуучлалын хөлсийг суутган авч, үлдэгдэл 3 сая орчим төгрөгийг буцаан олгох үүрэгтэй. Нэхэмжлэгч нь бусдаас мөнгө зээлсэн тул түүний хүүгийн хариуцлагыг нэхэмжилсэн нь баримтлагдаагүй тул хэрэгсэхгүй болгов. Мөн гэрээнд хүү нь гарын үсэг зурсан байсан ч хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус болсон тул нэхэмжлэл гаргах эрхгүй этгээд гэх хариуцагчийн тайлбар үндэслэлгүй юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хуулийн этгээд өөрийн үйл ажиллагааны үндсэн зорилго, чиглэлд нийцэхгүй хэлцэл хийсэн тохиолдолд тухайн хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.9).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцэл хийсэн талууд нь уг хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).
• Амаар байгуулсан зуучлалын хэлцэл нь хуулийн этгээдийн үйл ажиллагааны зорилгод нийцэхгүй бол хүчин төгөлдөр бус байх боломжтой (Иргэний хууль 410.1, 56.1.9).