2025 - Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Даатгалын маргаан — ипотекийн зээлдэгчийн амь насны даатгалын нөхөн төлбөрийг 100 хувь олгох эсэх. Зээлдэгч нас барсны дараа даатгагч компани нь зээлдэгчдийн орлогын хувьд үндсэн зээлдэгч нь 61 хувьтай тул нөхөн төлбөрийг зөвхөн 61 хувиар нь олгосон байна. Нэхэмжлэгч нь үлдэгдэл 39 хувийг гаргуулж өгөхийг шаардсан юм.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Даатгагч компани нь нөхөн төлбөрийг бүрэн буюу 100 хувь нь олгох ёстой, учир нь даатгалын гэрээнд гэнэтийн ослын улмаас нас барсан тохиолдолд нөхөн төлбөрийг 100 хувь олгоно гэж заасан байна.
• Хариуцагч: Нөхөн төлбөрийг зөвхөн үндсэн зээлдэгчийн орлогод ногдох хувиар буюу 61 хувиар нь олгосон нь зөв, учир нь даатгалын мэдүүлгийн хуудас болон гэрээний нөхцөл нь зээлийн төлбөрийг хариуцах хувиар үнэлгээ тогтоохыг заасан байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж, үлдэгдэл төлбөрийг гаргуулж өгөхийг шийдвэрлэв.

• Даатгалын гэрээнд үндсэн зээлдэгчээр нэг этгээдийг зааж, зээлийн төлбөрийг хариуцах хувийг 100 хувь гэж тэмдэглэсэн, даатгалын үнэлгээг бүрэн дүнгээр нь тооцож хураамжийг нь гаргасан байсан тул талууд зээлдэгчийн амь насыг даатгалын зүйл байхаар бүрэн үнэлж тохиролцсон гэж үзнэ.
• Гэрээний 7.6 дугаар заалтад гэнэтийн ослын улмаас нас барсан тохиолдолд нөхөн төлбөрийг 100 хувь олгоно гэж заасан тул энэ нь даатгалын тохиолдол бий болсон гэж үзнэ (Даатгалын тухай хууль 4.1.4, 4.1.6).
• Нэхэмжлэгч нь нас барсан хамтран зээлдэгчийн эцэг тул хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрхтэй (Иргэний хууль 443.8).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Даатгалын гэрээг тайлбарлахдаа түүний үг, нөхцөлийн шууд утгыг анхаарч, талуудын хүсэл зориг илэрхийлсэн баримт, тооцооллыг үндэслэн тайлбарлана (Иргэний хууль 198.1).
• Даатгагч нь даатгалын тохиолдол бий болоход гэрээгээр хэлэлцэн тохирсон нөхөн төлбөрийг төлөх үүрэгтэй (Даатгалын тухай хууль 4.1.4, Иргэний хууль 431.1).
• Даатгалын гэрээний нөхцөл, үнэлгээг тодорхойлсон баримт нь талуудын харилцан тохиролцоог илэрхийлж буй тул зөвхөн орлогын хувиар нь хязгаарлах нь гэрээний утгатай зөрчилдөнө.