Дүүргийн Эрүү, Иргэний хэргийн хялбар ажиллагааны анхан шатны тойргийн шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн гэрээний үүрэг биелүүлэлт, нэмэгдүүлсэн хүү болон төлбөрийн дарааллын зохицуулалт. Зээлдэгч нь зээлийн гэрээний дагуу авсан мөнгө, хүүгийн төлбөрийг хугацаанд нь төлөөгүй тул зээлдэгч компани нь үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон бусад зардлыг гаргуулах шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлдэгч нь гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон нотариатын зардлыг нийтэд нь гаргуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Санхүүгийн хүндрэл үүссэн тул 2020 оны 8 сараас хойш төлсөн зарим төлбөрийг нэхэмжлэлийн шаардлагаас хасаж тооцохыг хүссэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 2.3 сая төгрөг гаргуулахыг тогтоосон.

• Талууд зээлийн гэрээг бичгээр байгуулж, гарын үсэг зурсан тул гэрээний хүчин төгөлдөр байдал ба талуудын хүсэл зоригийн илэрхийлэл хүчинтэй болсон (Иргэний хууль 189.1).
• Зээлдэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд төлбөрөө төлөөгүй тул нэмэгдүүлсэн хүү төлөх үүрэг хүлээхээр гэрээнд заасан нөхцөл нь хууль болон талуудын чөлөөт байдалд нийцсэн (Иргэний хууль 452.2, 453, Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгалж, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 20.3).
• Зээлийн гэрээний хугацаа дууссан нь зээлдэгчийг үндсэн зээл, хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй (Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгалж, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 20.3).
• Гэрээнд төлбөрийн дарааллыг (нэмэгдүүлсэн хүү, үндсэн хүү, үндсэн зээл) тодорхойлсон нь Иргэний хуулийн үүрэг гүйцэтгэх дарааллын журмыг зөрчсөн, шударга ёсны зарчимд харшилсан стандарт нөхцөл байсан тул шүүх хариуцагчийн төлсөн гүйлгээнүүдийг эхлээд үндсэн зээлийн үлдэгдэл дээр хасаж тооцох нь тэгш эрхийн зарчимд нийцнэ гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Зээлийн гэрээний нөхцөл нь хууль тогтоомж болон талуудын чөлөөт байдалд нийцэж байгаа бол тэр нь хүчин төгөлдөр хэлцэл болно (Иргэний хууль 189.1).
• Зээлийн гэрээний хугацаа дууссан нь зээлдэгчийг төлбөр төлөх үүргээс чөлөөлөх үндэслэл болохгүй (Банк, эрх бүхий хуулийн этгээдийн мөнгөн хадгалж, зээлийн үйл ажиллагааны тухай хууль 20.3).
• Төлбөрийн дарааллын тухай гэрээний заалт нь хуулийн үүрэг гүйцэтгэх дарааллын журмыг зөрчсөн, нөгөө талдаа илт хохиролтой байсан тул тэгш эрхийн зарчмын дагуу төлбөрийг үндсэн зээлийн үлдэгдэл дээр хасаж тооцох ёстой (Иргэний хууль 216.4).