Үйл явдал
Хөдөлмөрийн маргаан — ажлаас хууль бусаар халсан, ажилд эгүүлэн тогтоох. Нэхэмжлэгч эрүүл мэндийн төвд сувилагчаар ажиллаж байгаад даргын тушаалаар үндэслэлгүйгээр ажлаас чөлөөлөгдсөн. Шүүх эхний удаад ажилд эгүүлэн тогтоосон ч хариуцагч шийдвэрийг биелүүлэхээс татгалзсан тул нэхэмжлэгч шүүхийн гүйцэтгэх хуудсыг хүргүүлсэн. Нэхэмжлэгч ажилд очиж тушаал авахыг оролдсон ч дарга нь тушаалыг өөр ажилтнаар дамжуулан өгч, ажил хүлээлгэж өгөөгүй, дараа нь "ажил тасалсан" гэж үндэслэн дахин халсан.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Ажилд эгүүлэн тогтоолгох, өмнө нь авч байсан дундаж цалинтэй тэнцэх олговор гаргуулах, даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлүүлэх. Шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэхэд хариуцагч саад учруулж, ажилд эргэн орох боломжийг хаасан.
- Хариуцагч: Нэхэмжлэгч ажлаа тасалсан, дотоод журам зөрчсөн гэж үзэж, ажлаас халах шийдвэр гаргасан. Гэвч хөдөлмөрийн гэрээ байгуулаагүй, дотоод журмыг танилцуулаагүй, ажил хүлээлгэж өгөөгүйгээр эсэргүүцсэн.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн гол хэсгийг хангаж, ажилд эгүүлэн тогтоосон. Хариуцагч нэхэмжлэгчийг ажилд эгүүлэн тогтоосон тул өмнө нь авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговор болон даатгалын шимтгэлийг төлөхийг даалгасан.
- Ажилд эгүүлэн тогтоох үндэслэл: Нэхэмжлэгчийг ажлаас чөлөөлсөн анхны тушаал шүүхээр хүчингүй болсон, шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болсон тул хариуцагч ажилтныг ажилд эгүүлэн тогтоох үүрэгтэй.
- Олговор тооцох хугацаа: Нэхэмжлэгч шүүхийн шийдвэрийн дагуу ажилд орохоор оролдсон ч хариуцагч дарга нь тушаалыг шууд өгч ажил хүлээлгэж өгөөгүй, өөр ажилтнаар дамжуулан "тушаал авсан" гэж үзээд ажилд орох боломжийг хаасан. Иймд нэхэмжлэгч ажилгүй байсан хугацааг хариуцагчийн буруугаар тооцож, олговор төлөхийг шийдвэрлэсэн.
- Дундаж цалин тооцох арга: Нэхэмжлэгчийн сүүлийн 1 сарын цалин хэт өндөр гарсан тул шүүх "Хөдөлмөрийн нөхөн төлбөрийн журам"-ын дагуу ажилгүй байсан хугацаанаас өмнөх 3 сарын цалин хөлсөөр тооцох нь зүйтэй гэж үзсэн.
- Цалин хөлсийн бүрэлдэхүүн: Цалин хөлсний бүрэлдэхүүнд орохгүй зүйлсийг хасч тооцох ёстой. Нэхэмжлэгчид олгож байсан хоолны үнийн хөнгөлөлт, түлээний хөнгөлөлтийг цалин хөлсний бүрэлдэхүүнээс хасч, цэвэр цалин хөлсөөр дундаж цалинг тооцсон.
- Даатгалын шимтгэл: Хөдөлмөрийн тухай хуулийн дагуу ажилтныг даатгуулах, шимтгэл төлөх үүрэг ажил олгогчид байдаг. Нэхэмжлэгч ажилгүй байсан хугацаанд шимтгэл төлөгдөөгүй тул хариуцагч нөхөн төлөхийг даалгасан.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Ажилд эгүүлэн тогтоох үр дагавар: Шүүхийн шийдвэрээр ажилд эгүүлэн тогтоосон тохиолдолд ажил олгогч нь ажилтныг эхний ажилтны албан тушаалд нь эгүүлэн тогтоох, өмнө нь авч байсан дундаж цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээний олговор гаргах, нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн төлөх үүрэгтэй. (Хөдөлмөрийн тухай хууль 158.1.1, 127.1, 43.2.7)
- Олговор тооцох үндэслэл: Ажилтныг хууль бусаар ажлаас халсан тохиолдолд олговорыг тооцохдоо ажилгүй байсан хугацаанаас өмнөх 3 сарын дундаж цалин хөлсөөр тооцно. Энэ үед цалин хөлсний бүрэлдэхүүнд орохгүй хөнгөлөлт, тэтгэмжийг хасч тооцох ёстой. (Хөдөлмөрийн нөхөн төлбөрийн журам 1.5)
- Ажилд орох боломжийг хаасан үйлдэл: Шүүхийн шийдвэрийн дагуу ажилд эргэн орохыг оролдсон ажилтныг ажил олгогч шууд ажилд авах, ажил хүлээлгэж өгөх үүрэгтэй. Хэрэв ажил олгогч ажилтныг ажилд орохоос саатуулж, өөр үндэслэлээр (жишээ нь: ажил тасалсан) халах шийдвэр гаргасан бол энэ нь хууль бус бөгөөд олговор төлөх үүргийг үүсгэнэ.