Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах гэрээ хүчин төгөлдөр бус болсонтой холбоотойгоор гэрээгээр шилжүүлсэн хөрөнгө болон учирсан хохирлыг буцаан авах маргаан. Нэхэмжлэгч болон хариуцагчийн хооронд байгуулсан гэрээг өмнөх шатны шүүхээр хүчин төгөлдөр бус болгосон тул нэхэмжлэгч гэрээний үндсэн төлбөр болон зээлийн хүү, бусад хохирлыг нэхэмжилсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээ хүчин төгөлдөр бус болсон тул үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн 80 сая орчим төгрөг болон гэрээний улмаас гарсан зээлийн хүү, шимтгэл, бусад хохирлыг хариуцагч нараас гаргуулах шаардлагатай гэж үзэв.
• Хариуцагч: Гэрээ хүчин төгөлдөр бус болсон тул авсан мөнгийг буцаах үүрэгтэй боловч нэхэмжлэгчийн нэхэмжилж буй бусад хохирлыг өөрийн буруутай үйлдлээс үүсээгүй тул хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж үзэв.
• Гуравдагч этгээд: Өмнө нь зээлийн төлбөрийг өөрсдөө төлж байсан тул нэхэмжлэгчээс зээлийн төлбөрт шилжүүлсэн мөнгийг буцаан авах шаардлагатай гэж үзэв.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Хариуцагч Д. нэхэмжлэгч Г. нарын хооронд байгуулсан гэрээ хүчин төгөлдөр бус болсон тул Иргэний хууль 492.1.1-д заасны дагуу нэхэмжлэгчид шилжүүлсэн 80 сая орчим төгрөгийг буцаан олгох үүрэгтэй.
• Хариуцагч Б. нь зээлийн төлбөрт шилжүүлсэн 63 сая орчим төгрөгийг нэхэмжлэгчээс буцаан авах шаардлага хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь уг мөнгө нь нэхэмжлэгчийн зээлийн дансанд орж, банкны зээлийн төлбөрт шууд хасагдсан баримттай тул нэхэмжлэгч уг мөнгийг авч хэрэглэсэн гэж үзэх үндэслэлгүй.
• Хариуцагч нар болон нотариатч М. нараас гэрээнээс учирсан хохирлыг нэхэмжилсэн хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон, учир нь нэхэмжлэгч зээлийн төлбөрийг өөрийн хөрөнгөөр төлж, зээл нь хаагдсан баримттай байсан тул хариуцагч нарын үйлдлээс шууд хохирол учирсан гэж үзэх үндэслэл хангагдаагүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус болсон тохиолдолд талууд хэлцэл хийсэн цагаасаа эхлэн хэлцлээр шилжүүлсэн бүх зүйлээ харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.1, 56.5).
• Хэлцэл хүчин төгөлдөр бус болсон тул үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн мөнгийг буцаан авах эрхтэй (Иргэний хууль 492.1.1).
• Хохирол гарсан гэж үзэхэд тухайн хохирол нь хариуцагчийн үйлдлээс шууд үүссэн, баримттай байх ёстой тул зээлийн төлбөр банкны дансанд орж хасагдсан мөнгө нь нэхэмжлэгчийн өөрийн хөрөнгө болсон гэж үзнэ.