Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн хэрэгсэхгүй болсон хууль бус эзэмшигчийг албадан гаргах маргаан. Өмнөх шүүхийн шийдвэрийн дагуу орон сууцны өмчлөх эрхийг нэхэмжлэгчид шилжүүлж, хариуцагчид мөнгөн төлбөр олгохоор тогтоосон ч хариуцагч төлбөрийг аваагүй байна. Нэхэмжлэгч өмчлөх эрхийн гэрчилгээг гаргаж авсан ч хариуцагч орон сууцаас гарч, чөлөөлөхөөс татгалзсан тул эзэмшлийг албадан чөлөөлүүлэх шаардлага гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Өмнөх шүүхийн шийдвэрийн дагуу орон сууцны 100 хувийн өмчлөгч болсон. Хариуцагч ямарваа хууль бус үндэслэлгүйгээр байранд амьдарч, эзэмшиж байгаа тул хууль бус эзэмшлээс албадан чөлөөлүүлэхийг хүссэн.
• Хариуцагч: Өмнөх шийдвэрийн дагуу нэхэмжлэгчээс авах ёстой мөнгөн төлбөрийг (хуваарилалтын хэсэг, нөхөн төлбөр) нэхэмжлэгч төлөөгүй тул орон сууцыг чөлөөлөх бодолгүй байна. Мөнгөө авахаас нааш байрны эзэмшлийг таслахгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, хариуцагчийг орон сууцаас албадан гаргасан. Үүний шалтгаан нь:

1. Өмнөх шүүхийн шийдвэрийн дагуу орон сууцны өмчлөх эрхийн гэрчилгээ нэхэмжлэгчийн нэр дээр бүртгэгдсэн байсан тул нэхэмжлэгч тухайн үл хөдлөх хөрөнгийн хууль ёсны ганц өмчлөгч болсон.
2. Хариуцагч өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр орон сууцанд оршин сууж, эзэмшиж байсан тул түүний эзэмшил нь хууль бус гэж үзэгдсэн.
3. Иргэний хуулийн 106.1 заалтын дагуу өмчлөгч хөрөнгөө бусдын хууль бус эзэмшлээс шаардах эрхтэй бөгөөд хариуцагчийн өмнөх шийдвэрийн дагуу авах ёстой мөнгө төлөгдөөгүй байх нь өмчлөгчийн эд хөрөнгийг буцаан авах эрхийг хязгаарлах үндэслэл болохгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өмчлөгч нь эзэмших эрхгүй этгээдээс өөрийн эд юмсыг буцаан шаардах эрхтэй бөгөөд энэ эрхийг хэрэгжүүлэхэд өмчлөгчөөс өмнөх шийдвэрийн дагуу авах ёстой мөнгөн төлбөр төлөгдөөгүй байх нь саад болохгүй. (Иргэний хууль 106.1)
• Шүүхийн шийдвэрийн дагуу өмчлөх эрхийн гэрчилгээ гарсан үед тухайн эд хөрөнгөний хууль ёсны эзэн нь зөвхөн бүртгэлд бүртгэгдсэн этгээд байх бөгөөд хууль бус эзэмшигчийн татгалзах эрх, эсэргүүцэл нь өмчлөгчийн эд хөрөнгийг буцаан авах эрхийг үгүйсгэхгүй. (Иргэний хууль 106.1)
• Өмчлөгчийн зөвшөөрөлгүйгээр үл хөдлөх эд хөрөнгөнд оршин сууж буй этгээдийн эзэмшил нь хууль бус эзэмшилд тооцогддог тул шүүх түүнийг албадан чөлөөлөх үүрэгтэй. (Иргэний хууль 106.1)