Баян-Өлгий аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр

Үйл явдал

Хүнсний ногооны үр нийлүүлэх гэрээний үл хэрэгжилтийн маргаан. Нэхэмжлэгч тал хариуцагчид төмс, сонгино, манжин, луувангийн үр нийлүүлсэн боловч тохиролцсон үнийн дүнгээ төлөөгүй гэж үзэн мөнгө нэхэмжилсэн. Хариуцагч тал нийлүүлсэн материалын хэмжээ болон үнийн ханш нь нэхэмжлэгчийн тооцоолол болон бодит байдалтай нийцэхгүй байна гэж маргаан үүсгэсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нийт 7 сая орчим төгрөгийн үр, ногоо болон төхөөрөмжийн түрээсийн төлбөр, алданги, эвлэрүүлэн зуучлагчид төлсөн зардлыг гаргуулж өгөх шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Нийлүүлсэн материалын хэмжээ болон үнийн ханш нь нэхэмжлэгчийн тооцоололоос өөр, мөн тохиролцсон гэрээ байхгүй тул алданги төлөх үүрэггүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн 4.8 сая орчим төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулж, нэхэмжлэлийн бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

• Нэхэмжлэгч талын тооцоолсон үнийн ханш (төмс 500, сонгино 7000, манжин 200,000, лууван 30,000) нь хөдөө аж ахуйн мэргэжилтний тодорхойлолт болон тухайн үеийн бодит үнийн жишигтэй нийцэж байгаа тул нэхэмжлэлийн үндэслэлтэй гэж үзсэн.
• Нийлүүлсэн материалын бодит хэмжээг (төмс 10,810 кг, сонгино 135 кг гэх мэт) тооцож, хариуцагч өмнө нь төлсөн 1.6 сая орчим төгрөгийг хасахаар үндэслэлтэй гэж үзсэн.
• Шар манжингийн үр суулгах төхөөрөмжийн түрээсийн төлбөр болон алданги нэхэмжилсэн нь нотлох баримт байхгүй, мөн гэрээнд анз төлөх тухай заагаагүй тул үндэслэлгүй гэж дүгнэлтээ гаргасан.
• Улсын тэмдэгтийн хураамж нь эвлэрүүлэн зуучлагчийн тайлбараар нэхэмжлэгчид буцаан олгогдох ёстой тул хариуцагчаас гаргуулах үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нийлүүлсэн бараа бүтээгдэхүүний үнийн ханш бодит үнийн жишигтэй нийцэж байгаа тул нэхэмжлэлийн үндсэн дүнг тооцох ёстой (Иргэний хууль 243.1).
• Үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ хугацаандаа биелүүлээгүй тохиолдолд анз төлөхөөр гэрээнд заагаагүй бол анз шаардах эрхгүй (Иргэний хууль 232.7).
• Улсын тэмдэгтийн хураамж нь нэхэмжлэгчид буцаан олгогдох ёстой тул түүнийг хариуцагчаас нэхэмжлэх үндэслэлгүй (Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль 44.1.3).