Баянзүрх дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Зээлийн маргаан — зээлийн үүргийг гүйцэтгэхгүй болсон, барьцаа хөрөнгийг дуудлага худалдаагаар борлуулах. Хариуцагч нар нь нэхэмжлэгч байгууллагаас нийт 90 сая орчим төгрөгийн зээл авсан боловч зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн төлбөрийг тодорхой хэмжээгээр дутуу төлсөн тул нэхэмжлэгч байгууллага нь зээлийн үлдэгдэл болон нэмэгдсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг борлуулж өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээл олгогч байгууллага нь зээлдэгч нар нь үндсэн зээл болон хүүгийн төлбөрийг хугацаанд нь бүрэн гүйцэтгээгүй тул зээлийн үлдэгдэл болон нэмэгдсэн хүүг гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг борлуулж өгөхийг шаардсан.
• Хариуцагч: Зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүгийн тооцооллыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа бөгөөд өмнө нь нэхэмжлэгч байгууллагад их хэмжээний төлбөр төлсөн тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг шаардсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх хариуцагч нараас нийт 180 сар орчим сая төгрөгийг нэхэмжлэгч байгууллагад гаргуулж, барьцаа хөрөнгийг борлуулсан үнийн дүнгээс хангуулж өгөхийг шийдвэрлэсэн.

• Зээлдэгч нар нь байгууллагатай байгуулсан гэрээний дагуу зээлийн үүргийг зохих ёсоор гүйцэтгээгүй тул нэхэмжлэгч нь барьцаа хөрөнгийг дуудлага худалдаагаар борлуулж, үүргийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 153.1, 159.1).
• Зээлийн гэрээнүүд нь хууль ёсны дагуу хүчин төгөлдөр байсан тул зээлийн хүү болон нэмэгдсэн хүүгийн тооцооллыг хүлээн зөвшөөрөх ёстой (Иргэний хууль 156.1, 156.2).
• Гуравдагч этгээд байгууллага болон хариуцагч нарын хооронд байгуулсан гэрээний хуулбар нь нотариатаар гэрчлүүлээгүй, эх хувь биш байсан тул тухайн хөрөнгийг барьцаанаас чөлөөлөх үндэслэл ханаагүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үүрэг гүйцэтгэгч нь барьцаагаар хангагдсан үүргээ гэрээнд заасан журмын дагуу гүйцэтгээгүй бол барьцаалагч нь барьцааны зүйлийг дуудлага худалдаагаар борлуулж, үүргийг хангуулах эрхтэй (Иргэний хууль 153.1, 159.1).
• Зээлийн гэрээний дагуу төлбөр төлөх үүрэг нь хүчин төгөлдөр байх бөгөөд төлбөр дутуу байсан тохиолдолд нэхэмжлэгч нь зээлийн хүү болон нэмэгдүүлсэн хүүг нэхэмжлэх эрхтэй (Иргэний хууль 156.1).
• Нотариатаар гэрчлүүлээгүй, эх хувь биш хуулбар гэрээ нь нотлох баримт болж чадахгүй тул барьцаа хөрөнгийг чөлөөлөх үндэслэл ханаагүй (Иргэний хууль 44.2, 44.4).