Хан-Уул дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үүрэг биелүүлээгүй тул гэрээ цуцалсан, урьдчилга мөнгө буцаан авах маргаан. Худалдан авагч болон худалдагч нар зээлээр худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч худалдан авагч үлдэгдэл төлбөрөө төлөх хугацаагаар төлж чадаагүй тул худалдагч гэрээг цуцалж, орон сууцыг чөлөөлүүлсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний үүргийг биелүүлж чадахгүй болсны улмаас гэрээг цуцалсан нь үндэслэлгүй, тиймээс урьдчилга мөнгөн дүнгээ буцаан авах шаардлагатай.
• Хариуцагч: Худалдан авагч гэрээний үүргээ зөрчсөн тул гэрээг цуцалсан нь зөв, мөн орон сууцыг хүлээлгэн өгөх хүртэл гарсан зардлыг (түрээсийн зардал, дотор заслын зардал, төлбөрүүд) нэхэмжлэх ёстой.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагыг хангаж, хариуцагчаас ойролцоогоор 61 сая төгрөгийн урьдчилга мөнгөн дүнг нэхэмжлэгчид олгох шийдвэр гаргав.

• Худалдан авагч гэрээнд заасан үлдэгдэл төлбөрийг төлөх хугацаагаар төлж чадаагүй тул худалдагч гэрээг цуцалсан нь зөв, учир нь нэхэмжлэгч гэрээний үүргийг биелүүлээгүй байна.
• Орон сууцны доторх обойг өөрчилсөн нь эд хөрөнгийг өмчлөгчийн зөвшөөрсөн зориулалт, дүрмийн дагуу эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах эрхтэй байдаг тул дотор заслын зардлыг нэхэмжлэх эрхгүй, учир нь өмчлөгчийн зөвшөөрсэн зориулалттай зөрчилдсөн байна (Иргэний хууль 101.6).
• Хоорондох шаардлагуудын хэмжээ харилцан адилгүй байсан тул бага хэмжээний шаардлагыг бүрэн хэмжээгээр тооцож, их хэмжээний шаардлагын нөгөө талын хэсгийг хасаж тооцох ёстой (Иргэний хууль 238.4).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нэг тал нь гэрээгээр хүлээсэн үүргээ зөрчсөн тохиолдолд нөгөө тал нь гэрээг цуцалж, учирсан хохирлыг арилгах эрхтэй (Иргэний хууль 261.1).
• Худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн боловч хуулийн шаардлага хангахгүй тохиолдолд гэрээг цуцалж, урьдчилга мөнгө буцаан авах эрх нээгддэг (Иргэний хууль 243.1).
• Хоёр талын шаардлагыг харилцан тооцохдоо бага хэмжээний шаардлагыг бүрэн хэмжээгээр тооцож, их хэмжээний шаардлагын нөгөө талын хэсгийг хасаж тооцох ёстой (Иргэний хууль 238.4).