Үйл явдал
Үүрэг үүсэх үндэслэл — бусдад шилжүүлсэн мөнгийг буцаан гаргуулах шаардлага. Нэхэмжлэгч нь хариуцагчид хуучны эд зүйл болон төмрийн наймаанд зарцуулж өсгөж өгнө гэсэн амлалтад нь итгэн тодорхой хэмжээний бэлэн мөнгө шилжүүлсэн хэмээн шаардлага гаргасан. Хариуцагч нь хамт аялалд явсан боловч зээл аваагүй, харин автомашин эвдэрсний зардалд барьцаалж авсан цүнхэн дэх гарын үсэгтэй цаасыг ашиглан хуурамч баримт үйлдсэн гэж маргажээ. Хэрэгт авагдсан мөнгө хүлээн авсан тухай баримт дахь гарын үсэг нь шинжээчийн дүгнэлтээр хариуцагчийнх болох нь тогтоогдсон байна.
Талуудын байр суурь
- Нэхэмжлэгч: Хариуцагчид итгэн эхлээд 750 мянга, нэмж 200 мянга буюу нийт 950 мянган төгрөгийг зээлдүүлж өгсөн тул уг мөнгийг бүрэн гаргуулах.
- Хариуцагч: Нэхэмжлэгчээс ямар ч мөнгө зээлж аваагүй, хамт явсан машинд учирсан хохирлыг нэхэх зорилгоор цүнхийг нь булаан авч, дотор нь байсан гарын үсэг бүхий цаасыг ашиглан үндэслэлгүй баримт үүсгэсэн тул шаардлагыг зөвшөөрөхгүй.
Шийдвэр ба үндэслэл
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагаас 750 мянган төгрөгийг хангаж, үлдэх 200 мянган төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
Шинжээчийн дүгнэлтээр мөнгө хүлээж авсан баримт дээрх гарын үсэг хариуцагчийнх мөн болох нь нотлогдсон, түүнчлэн уг баримт дахь нэхэмжлэгчийн тэмдэглэл болон хариуцагчийн гарын үсэг, утасны дугаар нь ижил өнгийн балаар бичигдсэн байсан тул цүнхнээс баримт хулгайлж ашигласан гэх хариуцагчийн татгалзал няцаагдаж, хариуцагч мөнгө хүлээн авсан нь тогтоогдсон гэж дүгнэсэн. Хариуцагчид хөрөнгө шилжсэн бодит үйл баримт тогтоогдсон тул шилжүүлсэн хөрөнгийг нэхэмжлэгч буцаан шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 493.1).
Харин бичгийн баримтад нийт 750 мянган төгрөг хүлээн авсан гэсэн бичвэрийн дээр нэмж 200 мянган төгрөгийн тэмдэглэлийг нэхэмжлэгч өөрөө бичсэн байсан тул тухайн нэмэгдэл дүнг нэхэмжлэгч хэдийд ч дур мэдэн нэмж бичих боломжтой байсан гэж үзэж, нэмэлт 200 мянган төгрөгийг хариуцагч бодитоор хүлээн авсан нь нотлогдоогүй гэсэн үндэслэлээр уг хэсгийг хэрэгсэхгүй болгожээ.
Хууль зүйн гол дүгнэлт
- Мөнгө хүлээлгэн өгсөн баримтад зурагдсан гарын үсэг хариуцагчийнх болох нь шинжээчийн дүгнэлтээр тогтоогдсон бөгөөд бичвэрүүд ижил балаар нэгэн зэрэг үйлдэгдсэн шинжтэй байсан тул хөрөнгө хүлээн авсан этгээдээс түүнийг буцаан шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 493.1).
- Хүлээн авсан мөнгөн дүнг илэрхийлсэн бичвэрийн дээр нэмж тоо зааж бичсэн, уг нэмэлтийг нэхэмжлэгч дангаар үйлдэх боломжтой байсан нөхцөлд уг нэмэгдэл хөрөнгийг хариуцагчид бодитоор шилжүүлсэн гэж үзэх үндэслэлгүй.