📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Н.Билгүүтэй нь 2014 оны 10 сарын 25-нө өдөр Хэнтий аймгийн Дархан сумын "Ногоон нуур" гэх газар Тоёота Приус маркийн автомашинтай өндөр өвстэй, замгүй газраар жолоодон явж, хээрэн түймэр тавьж 1732 га газар шатаж, байгаль экологид 19.833.132 төгрөгийн хохирол болон хохирогч Г.Мөнхжаргал, Б.Төмөрбаатар нарын биед хөнгөн, Д.Хэнчбиш, Д.Болортулга нарын биед хүнд гэмтэл учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн.
- Нэхэмжлэгч: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ч.Эрдэнэбат - "Шийтгэх тогтоолд яллах дүгнэлтэд бичигдсэн яллах талын нотлох баримтын талаарх бичвэрийг нэг бүрчлэн хуулбарлан бичсэн, тухайн хэргийг шүүгч өөрийн дотоод итгэл үнэмшлээр шийдвэрлэсэн эсэх нь эргэлзээтэй. Гэрч нарын мэдүүлэг нь шүүгдэгчид ял халдаах үндэслэл болсон мэтээр шийтгэх тогтоолд дурдахдаа зөвхөн улсын яллагчийн яллах дүгнэлтэд хэсэгчлэн авсан хэсгүүдийг иш татсан байна. Гэтэл гэрч нар бүгд хэн яг гал тавьсан талаар шууд гэрчилсэн мэдүүлгийг огт өгөөгүй, дамжмал мэдээлэл эсвэл хувийн сэжиглэл, таамаглалаа мэдүүлсэн болох нь гэрч нарын мэдүүлгийг нягтлан уншвал тодорхой болох юм."
- Хариуцагч: Прокурор Х.Батчимэг - "Н.Билгүүтэй нь учирч болох байсан хор аюулыг мэдэх боломжтой байсан ч замгүй, өндөр өвс ургасан газраар автомашинтай явж хайхрамжгүй хандсаны улмаас хээрийн түймэр тавих гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь тогтоогдсон. Шүүх Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглээгүй, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийг ноцтой зөрчөөгүй байх тул шийтгэх тогтоол, магадлалыг хэвээр үлдээх саналтай."
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Н.Билгүүтэйг 1 жил 1 сар хорих ял оногдуулж, уг ялыг өршөөн хэлтрүүлсэн, хохирогч Г.Мөнхжаргалд 1.380.000 төгрөг, Д.Болортулгад 5.131.528 төгрөг, Д.Хэнчбишэд 12.572.694 төгрөг, Б.Төмөрбаатарт 2.186.645 төгрөг тус тус олгуулсан.
- Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 213.1, Өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн 4.1, Иргэний хуулийн 497.1, 505.1, 510.1.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ч.Эрдэнэбат
- Гомдлолын шалтгаан: "Шийтгэх тогтоолд яллах дүгнэлтэд бичигдсэн яллах талын нотлох баримтын талаарх бичвэрийг нэг бүрчлэн хуулбарлан бичсэн, тухайн хэргийг шүүгч өөрийн дотоод итгэл үнэмшлээр шийдвэрлэсэн эсэх нь эргэлзээтэй. Гэрч нарын мэдүүлэг нь шүүгдэгчид ял халдаах үндэслэл болсон мэтээр шийтгэх тогтоолд дурдахдаа зөвхөн улсын яллагчийн яллах дүгнэлтэд хэсэгчлэн авсан хэсгүүдийг иш татсан байна. Гэтэл гэрч нар бүгд хэн яг гал тавьсан талаар шууд гэрчилсэн мэдүүлгийг огт өгөөгүй, дамжмал мэдээлэл эсвэл хувийн сэжиглэл, таамаглалаа мэдүүлсэн болох нь гэрч нарын мэдүүлгийг нягтлан уншвал тодорхой болох юм."
- Шийдвэр: Гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шийтгэх тогтоол, магадлалыг хэвээр үлдээсэн.
- Үндэслэл: Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 284.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Shүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ч.Эрдэнэбат
- Гомдлолын шалтгаан: "Шүүгдэгч Н.Билгүүтэйд ял халдаахад хангалттай нотлох баримт бүрдээгүй, хавтаст хэргийн күрээнд энэ хэргийг шийдэхэд эргэлзээ бүхий байгаа тул Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 13.1, 16.1 дэх хэсэгт заасныг зайлшгүй хэрэглэж шүүгдэгчид ашигтайгаар шийдвэрлэх хууль зүйн боломжтой бөгөөд анхан шатны шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хэт нэг талыг буюу яллах байр сууринаас хандаж Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 16.1 дэх хэсэгт заасныг ноцтой зөрчсөн байх тул магадлалыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, Н.Билгүүтэйг цагаатгаж өгнө үү."
- Шийдвэр: Гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож, анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалыг хэвээр үлдээсэн.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр сум дахь сум дундын шүүхийн 2016 оны 5 сарын 5-нө өдрийн 08 дугаар шийтгэх тогтоол, Хэнтий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2016 оны 7 сарын 20-нө өдрийн 03 дугаар магадлалыг хэвээр үлдээж, шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ч.Эрдэнэбатын гаргасан гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн тогтоол, магадлалаар тогтоогдоогүй буюу үгүйсгэгдсэн баримтыг тогтоох, ямар нэг нотлох баримтыг нөгөөгөөс нь ач холбогдолтойд тооцох эрх хяналтын шатны шүүхэд хуулиар олгогдоогүй.
- Хэнтий аймгийн Онцгой байдлын газрын 2014 оны 11 сарын 5-нө өдрийн 03 дугаар шинжээчийн дүгнэлт, Гамшиг судлалын хүрээлэнгийн Гамшгийн туршилт, шинжилгээний төвийн 2015 оны 7 сарын 24-нө өдрийн 9/174 дугаар шинжээчийн дүгнэлт, Онцгой байдлын ерөнхий газрын Гамшгаас хамгаалах улсын хяналтын байцаагчийн 2015 оны 11 сарын 13-нө өдрийн 10 дугаар шинжээчийн дүгнэлтүүдийг хууль зөрчиж, үндэслэл муутай гарсан гэж үзэх нөхцөл тогтоогдоогүй.