Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Ховор ургамлын үр самар худалдан авч, хадгалсан үйлдлийг ойн дагалт баялгийг хууль бусаар түүж, бэлтгэсэн үйлдэлтэй адилтган үзэж, экологи-эдийн засгийн үнэлгээгээр хохирлыг тооцох нь хууль бус байна гэсэн маргаан үүсэв. Шүүгдэгч нь бусдад борлуулах зорилгоор ховор ургамлын самар нэгэн зуун гаруй кг хадгалсан байсан тул түүнийг зохих зөвшөөрөлгүйгээр худалдан авсан, хадгалсан гэм буруутай гэж үзэв.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Самар худалдан авч, хадгалсан үйлдлийг ойн дагалт баялгийг түүж, бэлтгэсэн үйлдэлтэй адилтган үзэж, экологи-эдийн засгийн үнэлгээгээр хохирлыг тооцох нь хууль бус, учир нь худалдан авсан үйлдлийг түүж бэлтгэсэн үйлдэлтэй адил үзэж хохирол нөхөн төлүүлэх тухай хуульчлал байхгүй.
• Прокурор: Шүүгдэгчийн үйлдлийг ховор ургамлын жагсаалтад багтсан ургамлыг зохих зөвшөөрөлгүйгээр худалдан авч, хадгалсан гэж үзсэн нь үндэслэлтэй, учир нь үйлдсэн гэмт хэрэг нь ховор ургамлын нөөцөд хохирол учруулсан баримттай.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх шүүгдэгчийг гэм буруутай гэж үзэн тэнсэж, хохирлыг нөхөн төлүүлэх шийдвэр гаргасан. Хяналтын шатны шүүх давж заалдах шатны шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан. Учир нь шүүгдэгч ховор ургамлын самар хадгалсан нь ойн сангийн газарт ургадаг ойн дагалт баялгийг хууль бусаар түүж, бэлтгэсэн үйлдэлтэй адил ойн санд шууд хохирол учруулсан гэж үзэх ёстой тул экологи-эдийн засгийн үнэлгээгээр хохирлыг тооцох нь зүйтэй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ховор ургамлыг зохих зөвшөөрөлгүйгээр худалдан авч, хадгалсан үйлдлийг ойн дагалт баялгийг хууль бусаар түүж, бэлтгэсэн үйлдэлтэй адилтган үзэж, экологи-эдийн засгийн үнэлгээгээр хохирлыг тооцох ёстой (Ойн тухай хууль 42.4, Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 49).
• Ургамлын экологи-эдийн засгийн үнэлгээг төрийн захиргааны төв байгууллага тогтооно (Байгалийн ургамлын тухай хууль 71.2).
• Хэргийн зүйлчлэл, ялыг хүндрүүлэхгүйгээр хяналтын шатны шүүх нь шийдвэрт өөрчлөлт оруулах эрх мэдэлтэй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 40.8).