Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Л П нь БНХАУ-ын иргэн, пост терминал машинаар гадаад улсын иргэдийн картын мэдээллийг ашиглан 41.650.000 төгрөгийн гүйлгээг хийсэн, мөнгийг Г.О, Д.Х нар авч хэрэглэсэн.
• Нэхэмжлэгч: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Д.Барсүрэн - Л П-д холбогдох үйлдэл нь гэмт хэргийн бүрэлдэхүүний субъектив талын шинж байхгүй, Д.Х, Г.О, Г.Т нарын тусламжтай үйлдэл учраас Л П-д хамааралгүй гэж үзэж, анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын 284.1 дэх хэсгийг зөрчсэн гэж үзэсэн.
• Хариуцагч: Прокурор Ц.Бурмаа - Л П-д холбогдох хэрэгт мөрдөн байцаалтын ажиллагаа бүрэн хийгдсэн, хэргийн зүйлчлэл тохирсон, шүүх хэргийг шийдвэрлэхдээ Эрүүгийн хуулийг буруу хэрэглээгүй гэж үзэсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Л П-ийг Эрүүгийн хуулийн 148.3 дахь хэсэгт заасан "Бусдын эд хөрөнгийг залилан мэхлэн авч, онц их хэмжээний хохирол учруулсан" гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, 500.000 төгрөгийн эд хөрөнгө хурааж, 10 жил 6 сарын хорих ялаар шийтгэсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 148.3.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Д.Барсүрэн
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 284.1 дэх хэсгийг зөрчсэн, Л П-д ял шийтгэл оногдуулсан нь буруу байна.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын 3, 4 дэх заалтыг өөрчилсэн, бусад заалт хэсгийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 284.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Shүүгдэгчийн өмгөөлөгч Д.Барсүрэн
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлал нь хууль ёсны ба үндэслэлтэй байх хуулийн шаардлагыг хангаагүй байна.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг нэмэлт мөрдөн байцаалт хийлгэхээр буцаасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол, магадлал нь хууль ёсны ба үндэслэлтэй байх хуулийн шаардлагыг хангаагүй байна.
• Л П-д холбогдох хэргийн мөрдөн байцаалтын ажиллагаа гүйцэд биш хийгдсэн, эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 80 дугаар зүйлд заасан нотлогдвол зохих асуудлаас гэмт хэрэг гарсан байдал, гэмт хэргийг хэн үйлдсэн, гэмт хэргийн сэдэлт, гэм буруугийн хэлбэрийг бүрэн гүйцэд тогтоогоогүй байхад шүүх хэргийг эцэслэн шийдвэрлэсэн нь шүүхээс хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий тогтоол гаргахад сөргөөр нөлөөлсэн.
• Д.Х, Г.Т, Б.Э, Г.О нарт холбогдох хэргийг Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 208.1.2 дахь хэсэгт заасан үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгосон прокурорын 204, 208, 209, 210 дугаар тогтоолын үндэслэлийг хянахад нэмэлт нотлох баримт цуглуулах бүхий л ажиллагааг хийсэн гэж үзэх боломжгүй, яллагдагч нарын гэмт хэрэгт оролцоогүй тухай тайлбарыг шалгахгүйгээр хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь учир дутагдалтай байна.
• Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 246 дугаар зүйлд заасан “Шүүхэд хэрэг хэлэлцэх ажиллагаа нь зөвхөн шүүгдэгчийг шүүхэд шилжүүлсэн хэргийн хэмжээний дотор явагдах” тухай заалт нь прокуророос ял сонсгоогүй, шүүхэд шилжүүлээгүй, шүүх хуралдаанаар хэлэлцээгүй гэмт хэрэгт шүүхээс шүүгдэгчид ял оногдуулахыг хязгаарласан ойлголт юм.
• Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 196 дугаар зүйлд заасан “гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь хангалттай нотлох баримтаар нотлогдсон” үндэслэлээр дээрх шүүгдэгч нарт ял сонсгосон атлаа мөрдөн байцаалтын явцад үүнийг үгүйсгэх нотлох баримт хэрэгт шинээр авагдаагүй байхад шүүгдэгч нарын анхны тайлбарыг үндэслэн хохирлыг төлж барагдуулмагц холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон нь Д.Х, Г.Т, Б.Э, Г.О нарын үйлдэл, холбогдолд бодитой дүгнэлт өгсөн эсэх, тал бүрээс нь бүрэн, бодитой шалгасан эсэх талаар эргэлзэхэд хүргэж байна.
• Гэмт хэргийн хамтран оролцогч харилцан эсрэг ашиг сонирхолтой этгээдүүдэд холбогдох хэргээс зарим холбогдогч нарын үйлдлийг “гэмт хэрэг үйлдэхэд оролцсон нь тогтоогдоогүй” үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгох нь нөгөө этгээдийн эрх зүйн байдалд сөргөөр нөлөөлдгийг анхааран гэмт хэрэгт хамтарсан этгээдүүдийн үйлдэл, оролцоог хүн тус бүрээр тогтоосны эцэст гэмт хэргийн бүрэлдэхүүнтэй эсэхэд дүгнэлт өгөх нь бусдын үйлдсэн гэмт хэргийн төлөө хариуцлага хүлээх явдлыг гаргуулахгүй байх нөхцөл болохыг анхаарах нь зүйтэй.