📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Г.Д, Д.И, Б.М, М.А нар бусдыг хуурч, төөрөгдөлд оруулан, зохиомол байдлыг бий болгон бусдын эд хөрөнгийг залилан авч их хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн.
- Нэхэмжлэгч: Хохирогч Б.Г - Г.Д, Б.М нараас арматурын төмөр болон мөнгөн хөрөнгийг гаргуулахаар хүсэлтэй.
- Хариуцагч: Шүүгдэгч Г.Д, М.А, Б.М, Д.И - хохирлын төлбөрийн асуудлыг зөвхөн иргэний нэхэмжлэлийг хянан хэлэлцэх хүрээгээр хязгаарлаж шийдвэрлэж байгаа тохиолдолд хохирол хариуцаж буй этгээдийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох боломжгүй тул Г.Д-гийн гэм буруугийн талаар анхан шатны шүүхээс хийсэн дүгнэлтээс “Ц.Э-г залилж 5,000,000 төгрөг авсан” гэсэн хэсгийг хасаж харин хохирол гаргуулах хавсралтад буй Г.Д-гээс Ц.Э-д 5,000,000 төгрөг гаргуулах тухай заалтыг хэвээр үлдээв.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Г.Д-г 8 жил хорих ял, М.А-ыг 3 жил хорих ял, Д.И, Б.М нарын тус бүрт 2 жил 6 сар хорих ял шийтгэж, хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 3.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийг баримтлан тусгай ангийн 17.3 дугаар зүйлийн 2.2-т заасан.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Хохирогч Б.Г
- Гомдлолын шалтгаан: Г.Д, Б.М нараас арматурын төмөр болон мөнгөн хөрөнгийг гаргуулахаар хүсэлтэй.
- Шийдвэр: Шүүгдэгч Г.Д-гээс 5,000,000 төгрөг гаргуулж хохирогч Ц.Энхээд олгох, хохирогч Б.Т-т олгох 60,000,000 төгрөгийн хохирлоос 20,000,000 төгрөг төлөгдсөн болохыг дурдсан өөрчлөлтийг тус тус оруулж, тогтоолын бусад заалтыг хэвээр үлдээн, шүүгдэгч Г.Д, түүний өмгөөлөгч Н.Цэрэнчимэд, Б.Цолмон-Эрдэнэ, шүүгдэгч Б.М, түүний өмгөөлөгч Г.Эрдэнэхүү, шүүгдэгч Д.И-ийн өмгөөлөгч Р.Пүрэвлхам, шүүгдэгч М.А, түүний өмгөөлөгч Ж.Болдбаатар, М.Машбат, хохирогч О.Б нарын давж заалдсан гомдлыг тус тус хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Хохирогч Б.Г, О.Б
- Гомдлолын шалтгаан: Г.Д, Б.М нараас арматурын төмөр болон мөнгөн хөрөнгийг гаргуулахаар хүсэлтэй, хохирлын төлбөрийн асуудлыг зөвхөн иргэний нэхэмжлэлийг хянан хэлэлцэх хүрээгээр хязгаарлаж шийдвэрлэж байгаа тохиолдолд хохирол хариуцаж буй этгээдийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох боломжгүй тул Г.Д-гийн гэм буруугийн талаар анхан шатны шүүхээс хийсэн дүгнэлтээс “Ц.Э-г залилж 5,000,000 төгрөг авсан” гэсэн хэсгийг хасаж харин хохирол гаргуулах хавсралтад буй Г.Д-гээс Ц.Э-д 5,000,000 төгрөг гаргуулах тухай заалтыг хэвээр үлдээв.
- Шийдвэр: Баянзүрх дүүргийн эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2018 оны 10 дугаар сарын 16-ны өдрийн 1439 дүгээр шийтгэх тогтоолын хавсралтын 4, 8, 12, 14, 15, 19, 22, 30-д дурдагдсан 448,446,750 төгрөгийн хохирлыг шүүгдэгч М.А-аас 224,223,375 төгрөг, Г.Д-гээс 224,223,375 төгрөг, хавсралтын 10, 34-д дурдагдсан 152,000,000 төгрөгийг шүүгдэгч Г.Д-гээс 50,666,666 төгрөг, Б.М-оос 50,666,666 төгрөг, Д.И-оос 50,666,666 төгрөг тус тус гаргуулахаар өөрчилж, Нийслэлийн эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2019 оны 05 дугаар сарын 30-ны өдрийн 523 дугаар магадлалын тодорхойлох хэсэгт “Г.Д-гээс 5,000,000 төгрөг залилан мэхлэж авсан” гэснийг хасаж, харин хавсралтад “уг мөнгөн хөрөнгийг Г.Д-гээс гаргуулж Ц.Э-д олгох” гэснийг хэвээр үлдээн, шийтгэх тогтоол, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, шүүгдэгч М.А, түүний өмгөөлөгч Б.Машбат, шүүгдэгч Д.И-ийн өмгөөлөгч Р.Пүрэвлхам, шүүгдэгч Б.М, түүний өмгөөлөгч Г.Эрдэнэхүү, шүүгдэгч Г.Д, түүний өмгөөлөгч Н.Цэрэнчимэд, хохирогч Б.Г, О.Б, Н.Т нарын хяналтын шатны шүүхэд гаргасан гомдлыг хэрэгсэхгүй болгосон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх хуралдаанаас Г.Д-г бусдыг хуурч, төөрөгдөлд оруулан, зохиомол байдлыг бий болгон бусдын эд хөрөнгийг залилан авч их хэмжээний хохирол учруулсан, М.А, Д.И, Б.М нарыг бусдыг хуурч, төөрөгдөлд оруулан, зохиомол байдлыг бий болгон бусдын эд хөрөнгийг залилан авч их хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэгт хамжигчаар хамтран оролцсон гэмт хэрэг үйлдсэн талаар хууль зүйн дүгнэлт хийхдээ 2015 оны Эрүүгийн хуулийг зөв тайлбарлан хэрэглэж, шүүгдэгч нарт хуульд заасан төрөл, хэмжээний ял оногдуулсан байна.
- Анхан шатны шүүх шүүгдэгч Г.Д нь Ц.Э-г залилж 5,000,000 төгрөг авсан нь тогтоогдоогүй гэсэн үндэслэлээр энэ үйлдлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бөгөөд харин давж заалдах шатны шүүх Ц.Энхээгээс Г.Д-гийн ХААН банк дахь дансанд 5,000,000 төгрөг шилжүүлсэн нь тогтоогдсон гэж иргэний нэхэмжлэлийн хүрээнд уг мөнгийг Ц.Э-д гаргуулахаар шийдвэрлэсэн байна.
- Хохирогчийн хохирлын нөхөн төлбөрийн асуудлыг зөвхөн иргэний нэхэмжлэлийг хянан хэлэлцэх хүрээгээр хязгаарлаж шийдвэрлэж байгаа тохиолдолд хохирол хариуцаж буй этгээдийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох боломжгүй тул Г.Д-гийн гэм буруугийн талаар анхан шатны шүүхээс хийсэн дүгнэлтээс “Ц.Э-г залилж 5,000,000 төгрөг авсан” гэсэн хэсгийг хасаж харин хохирол гаргуулах хавсралтад буй Г.Д-гээс Ц.Э-д 5,000,000 төгрөг гаргуулах тухай заалтыг хэвээр үлдээв.
- Шүүгдэгч М.А нь 9 удаагийн үйлдлээр Г.Д-гийн болон өөрийн нэрийн өмнөөс хохирогч нарын мөнгөн хөрөнгийг өөрийн дансаар дамжуулан авч, Г.Д-тэй хамтран уг мөнгийг захиран зарцуулсан үйл баримт тогтоогдсон тул энэ хэрэгт бүлэглэн оролцсон гэж үзэх үндэслэлтэй. М.А, Г.Д нар нь 9 удаагийн үйлдлээр хохирогч нараас авсан мөнгөн хөрөнгийг хэрхэн хуваан авсан талаар хоорондоо маргаантай, харилцан зөрүүтэй мэдүүлж буй учир гэмт хэргийг бүлэглэн үйлдсэн нэгдмэл үйлдэлтэй этгээдүүдийн хувьд хохирол төлбөрийг хамтын хариуцлага хүлээлгэх байдлаар тэгш хуваан төлүүлэх нь хуульд нийцнэ.
- Шүүгдэгч Б.М, Д.И нар нь Г.Д-тэй бүлэглэн О.Б-оос 60,000,000 төгрөг, Т.О-аас 133,800,000 төгрөг залилсныг үндэслэлтэй тогтоосон атлаа Б.М, Д.И нарт хохирлын төлбөр хариуцуулаагүй байх тул шүүгдэгч нарт хамтын хариуцлага хүлээлгэх замаар дээрх О.Б-ийн 60,000,000 төгрөгнөөс 10,000,000 төгрөг төлөгдсөнийг, Т.О-ын 133,800,000 төгрөгнөөс 31,800,000 төгрөг төлөгдсөнийг тус тус хасаж, шийтгэх тогтоолын хавсралтын 10, 34-д дурдагдсан 152,000,000 төгрөгийг Г.Д, Б.М, Д.И нараар хувь тэнцүүлэн тус бүрээс нь 50,666,666 төгрөг гаргуулах нь хохирогч нарын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалах, гэмт хэргийн улмаас зөрчигдсөн эрхийг сэргээх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зорилгод нийцэхийн зэрэгцээ Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан шударга ёсны зарчимд үл харшилна.