Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Б.Энхболд нь 2014 оны 2 дугаар сарын 28-ны өдөр төрсөн, эрэгтэй, дээд боловсролтой, эрх зүйч мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 3, эхнэр, хүүхдийн хамт Сонгинохайрхан дүүргийн 2 дугаар хороо, Орбитын 28 дугаар гудамжны 479 тоотод оршин суух, ял шийтгэлгүй, РД:ЧГ84062817, 2014 оны 2 дугаар сард Х.Ермектэй бүлэглэн, урьдчилан үгсэн тохиролцож, мөс гэх мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг хууль бусаар олж авсан, хадгалсан, борлуулах зорилгогүйгээр олж авсан, хадгалсан, Х.Ермектэй бүлэглэн, урьдчилан үгсэн тохиролцож, мөс гэх мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг борлуулсан гэмт хэрэгт хамжигчаар оролцсон гэмт хэрэг үйлдсэн.
• Нэхэмжлэгч: Нийслэлийн прокурорын газраас Б.Энхболдод холбогдох үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 192 дугаар зүйлийн 192.1, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 35 дугаар зүйлийн 35.6, 36 дугаар зүйлийн 36.3 дахь хэсгийг журамлан мөн хуулийн тусгай ангийн 192 дугаар зүйлийн 192.3.5 дахь хэсэгт зааснаар зүйлчлэн яллах дүгнэлт үйлдэж, хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн.
• Хариуцагч: Б.Энхболд нь Х.Ермек мэдүүлэхдээ намайг 800.000 төгрөгөөр 14-00 дугаарын автомашинтай худалдаж авсан гэж худал гүтгэдэг. Тухайн өдөр автомашин нь Г.Тайванбаатарын эзэмшилд байсан болохыг асууж тодруулаагүй. Мөн И.Гомбо-Очир ямар төрлийн бодис хэр хэмжээтэй олж авсан болохыг би мэдэхгүй. И.Гомбо-Очир ч мөн худал мэдүүлсэн. Мансууруулах бодис анх удаа хэрэглэж үзсэн намайг олон жилийн ял шийтгэл эдлүүлэхээр болсонд харамсаж байна. Яагаад хамжигч болсноо ойлгохгүй байна, хэдэн өгүүлбэр эвлүүлээд хамжигч болгочихлоо. Иймд хэргийг үнэн зөвөөр шийдвэрлэж өгнө үү. Охин, хүү хоёр минь яана даа гэж сэтгэл зовж байна.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Б.Энхболдыг 4 сарын хугацаагаар хорих ялаар шийтгэж, “Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан Өршөөл үзүүлэх тухай хууль”-ийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1 дэх хэсэгт зааснаар оногдуулсан ялыг өршөөн хэлтрүүлж, 10 жил 1 сарын хорих ялыг чанга дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 192 дугаар зүйлийн 192.1 дэх хэсэгт зааснаар 4 сарын хугацаагаар хорих ял оногдуулж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 35 дугаар зүйлийн 35.6, 36 дугаар зүйлийн 36.3 дахь хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 192 дугаар зүйлийн 192.3.5 дахь хэсэгт зааснаар 10 жил 01 сарын хорих ялаар шийтгэсэн.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Гомдлол гаргагч: Ялтан Б.Энхболд, түүний өмгөөлөгч Д.Энхцэцэг
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоол нь хууль ёсны ба үндэслэлтэй байх хуулийн шаардлага хангаагүй. Шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулийн 39.6 дугаар зүйлд зааснаар шүүхийн тогтоолд заасан дүгнэлт нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй байхад хэт нэг талыг барьж шийдвэрлэсэн төдийгүй хэрэгт авагдсан баримтад бодитой дүгнэлт хийгээгүй. Өөрөөр хэлбэл Б.Энхболдыг Х.Ермектэй бүлэглэж “мөс” гэх мансууруулах сэтгэцэд нөлөөт бодисыг борлуулсан гэмт хэрэгт хамжигчаар оролцсон гэж дүгнэж ял шийтгэж байгаа нь хэрэгт авагдсан баримтаар нотлогдоогүй. Түүнчлэн Улсын Дээд шүүхийн 2017 оны 4 дүгээр сарын 19-ний өдрийн 100 дугаар тогтоол болон мөрдөн байцаалтын шатанд Х.Ермек, И.Гомбо-Очир нарын сэжигтнээр өгсөн мэдүүлгийг үндэслэн дээрх гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутай гэж дүгнэсэн. Шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуульд зааснаар дүгнэлтэд онцгой ач холбогдол бүхий нотлох баримт харилцан зөрүүтэй байхад аль нэгийг нь авахдаа бусдыг нь үгүйсгэсэн үндэслэлээ заах хуулийн шаардлагыг хангаагүй. И.Гомбо-Очир, Х.Ермек нар удаа дараагийн шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт мэдүүлэг өгөхдөө “Б.Энхболдыг танихгүй, хэрэгт шалгагдаж байх хугацаандаа мэддэг болсон” гэдэг. Мөн Б.Энхболдын хувьд “мөс” буюу сэтгэцэд нөлөөт бодисыг олж авсан болохоо хүлээн зөвшөөрсөөр байхад дээрх шүүгдэгч нарын мөрдөн байцаалтын шатанд сэжигтнээр өгсөн мэдүүлгийг үндэслэж борлуулахад зуучилсан гэж үзэж ял оногдуулсан нь хууль зүйн үндэслэлгүй юм. Шүүх Х.Ермек, И.Гомбо-Очир нарын мэдүүлгийг үндэслэлээ болгож байгаа бол Б.Энхболдын мэдүүлгийг үгүйсгэсэн үндэслэлээ тогтоолд дурдах байсан. Гэтэл үгүйсгэсэн талаар ямар нэгэн дүгнэлт хийгээгүй нь хууль зөрчсөн байна. Иймд шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.
• Шийдвэр: Б.Энхболдод холбогдох хэргийн зүйлчлэлийг Шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуульд нийцүүлэн өөрчилж, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар болон шүүгдэгчийн хувийн байдал зэргийг харгалзан Шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.9 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан ерөнхий ангийн 3.5 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасныг журамлан тусгай ангийн 20.7 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар Б.Энхболдод 2 жилийн хугацаагаар хорих ялаар тогтоож, хорих ял эдлэх дэглэмийг “нээлттэй” хорих байгууллагад эдлүүлэсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• ДАВЖ ЗААЛДАХ шатны шүүх нь анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолын 1 дэх заалтад “Х.Ермектэй бүлэглэн, урьдчилан үгсэн тохиролцож, мөс гэх мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг борлуулсан гэмт хэрэгт хамжигчаар оролцсон гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.” гэснийг, “Боржигин овогт Баасангийн Энхболдыг мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг худалдаалах зорилгоор хууль бусаар олж авсан, хадгалсан, мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодисыг худалдсан гэмт хэрэгт хамжигчаар оролцсон гэм буруутайд тооцсугай.” гэж,
• 2 дахь заалтад “...Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 35 дугаар зүйлийн 35.6, 36 дугаар зүйлийн 36.3 дахь хэсэгт заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 192 дугаар зүйлийн 192.3.5 дахь хэсэгт зааснаар 10 жил 01 сарын хорих ялаар шийтгэсүгэй.” гэснийг, “Шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 1.9 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт, мөн хуулийн ерөнхий ангийн 3.5 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт заасныг тус тус журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 20.7 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт зааснаар Б.Энхболдыг 2 /хоёр/ жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэсүгэй” гэж,
• 4 дэх заалтад “Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар зүйлийн 52.6 дахь хэсэгт зааснаар Б.Энхболдод оногдуулсан 10 жил 1 сарын хорих ялыг чанга дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлсүгэй” гэснийг, “Шинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар Б.Энхболдод оногдуулсан 2 жилийн хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлсүгэй” гэж,
• 5 дахь заалтад “Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1, 59.2 дахь хэсэгт зааснаар Б.Энхболдын цагдан хоригдсон 192 хоногийг түүний ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцсугай” гэснийг “Shинэчлэн найруулсан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар Б.Энхболдын цагдан хоригдсон нийт 192 хоногийг түүний эдлэх ялд оруулан тооцсугай” гэж тус тус өөрчилж, шийтгэх тогтоолын тогтоох хэсгийн бусад заалт, хэсгийг хэвээр үлдээж, ялтан Б.Энхболд, түүний өмгөөлөгч Д.Энхцэцэг нарын гаргасан давж заалдах гомдлуудыг хэрэгсэхгүй болгосон.