Өмнөговь аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Х.Бат-Оргил 2016 оны 6 сарын 3-10-ны хооронд Өмнөговь аймгийн Булган сумын Дал багийн нутаг Хоёр хайрханы хоолой гэх газраас 101.85 кг цагаан гоёог зохих зөвшөөрөлгүй түүж бэлтгэн, улсын дугааргүй Даюун-150 маркийн мотоциклиор тээвэрлэн, 2016 оны 6 сарын 22-ны өдөр хүртэл Өмнөговь аймгийн Булган сумын Дал багийн Баруун гашуун гэх газарт хатааж хадгалан байгаль орчинд 6620250 төгрөгний хохирол учруулсан.
• Нэхэмжлэгч: Өмнөговь аймгийн Прокурорын газар - Х.Бат-Оргилыг Эрүүгийн хуулийн 212.1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж шүүхэд шилжүүлсэн.
• Хариуцагч: Х.Бат-Оргил - эрүүл мэндийн байдлаас шалтгаалан оногдуулсан ялыг биечлэн эдлэх боломжгүй байдалд хүрээд байгаа тул анхан шатны шүүхээс оногдуулсан ялыг өөрчилж тэнсэн хянан харгалзаж өгнө үү гэсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Х.Бат-Оргилыг 3 сар, 1 хоногийн хугацаагаар баривчлах ял шийтгэсэн.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хуулийн 212.1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, байгалийн ургамлын тухай хууль тогтоомж зөрчсөн.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Гомдлол гаргагч: Х.Бат-Оргил
• Гомдлолын шалтгаан: Эрүүл мэндийн байдлаас шалтгаалан оногдуулсан ялыг биечлэн эдлэх боломжгүй байдалд хүрээд байгаа тул анхан шатны шүүхээс оногдуулсан ялыг өөрчилж тэнсэн хянан харгалзаж өгнө үү гэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийтгэх тогтоолыг хэвээр үлдээж, Х.Бат-Оргилын гомдлыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Давж заалдах шатны шүүх хуралдаанд оролцсон прокуророос Х.Бат-Оргил нь 2016 оны 6 сарын 3-10-ны хооронд Өмнөговь аймгийн Булган сумын Дал багийн нутаг Ихэр хайрханы хоолой гэх газраас нэн ховор ургамал болох цөлийн аргамжин цэцэг буюу цагаан гоёог зохих зөвшөөрөлгүйгээр түүж бэлтгэн, улсын дугааргүй dayun-150 маркын мотоциклиор 2016 оны 6 сарын 22-ны өдөр хүртэл Өмнөговь аймгийн Булган сумын Дал багийн Баруун гашуун гэх газар 101 кг, 85 гр гоёог хатааж байгаль орчинд 6620050 төгрөгийн бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэж прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэн шүүхэд шилжүүлсэн.
• Анхан шатны шүүхээс Х.Бат-Оргилд 2016 оны 09 дүгээр сарын 29-ний өдөр 86 дугаартай шийтгэх тогтоолоор байгалийн ургамлын тухай хууль тогтоомж зөрчсөн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож 212 дугаар зүйлийн 212.1 дэх хэсэгт зааснаар 3 сар 1 хоногийн хугацаагаар баривчлах ял шийтгэсэн.
• Х.Бат-Оргил нь эрүүл мэндийн байдлаас шалтгаалан оногдуулсан ялыг биечлэн эдлэх боломжгүй байдалд хүрээд байгаа тул анхан шатны шүүхээс оногдуулсан ялыг өөрчилж тэнсэн хянан харгалзаж өгнө үү гэсэн байдлаар гомдлоо гаргасан.
• Х.Бат-Оргил нь гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайгаа хүлээн зөвшөөрдөг. Өмгөөлөгчийн хэлж байгаа тайлбарт хариу тайлбар хэлэхэд шинжээч томилсон тогтоолыг танилцуулаагүй гэж байна.
• Шүүгдэгч Х.Бат-Оргилын гаргасан гомдлыг үндэслэн түүнд холбогдох хэргийг давж заалдах шатны шүүх хуралдаанаар хэлэлцэж, Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 308 дугаар зүйлд заасны дагуу хэргийг бүхэлд нь хянан үзэхэд Х.Бат-Оргил нь 2016 оны 06 дугаар сарын 03-наас 10-ны хооронд Өмнөговь аймгийн Булган сумын Дал багийн нутаг Хоёр хайрханы хоолой гэх газраас 101,85 кг нэн ховор ургамал болох цөлийн аргамжин цэцэг /цагаан гоёо/-ийг зохих зөвшөөрөлгүй түүж бэлтгэн, улсын дугааргүй Даюун-150 маркийн мотоциклиор тээвэрлэн, 2016 оны 06 дугаар сарын 22-ны өдрийг хүртэл хатааж хадгалан байгаль орчинд 6620250 төгрөгний хохирол учруулсан болох нь хохирогч, иргэний нэхэмжлэгч Н.Мөнхгэрэл, гэрч Б.Гантуяа, С.Мөнхсайхан, А.Хүдэр-Эрдэнэ, шүүгдэгч Х.Бат-Оргил нарын мэдүүлэг, хэргийн газарт үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлтүүд, эд зүйл хураан авсан болон хүлээлгэн өгсөн тэмдэглэлүүд, улсын байцаагчийн акт, хураагдсан эд зүйлийг устгасан тухай тэмдэглэл, эд мөрийн баримт зэргээр тус тус нотлогдон тогтоогджээ гэж анхан шатны шүүхээс хийсэн дүгнэлт нь үндэслэлтэй байна.
• Х.Бат-Оргил нь Эрүүгийн хуулийн 17 дугаар зүйлийн 17.1.2 дахь хэсэгт заасан хүндэвтэр гэмт хэргийг үйлдсэн ба түүнд холбогдох хэргийн зүйлчлэл зөв, шүүхээс оногдуулсан ял нь шүүгдэгчийн гэм буруу, тухайн гэмт хэргийн нийгмийн хор аюул, шинж чанарт тохирчээ.
• Хүндэвтэр гэмт хэрэгт анх удаа хорих ял шийтгүүлсэн этгээдийн үйлдсэн гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэмт хэрэг үйлдсэн этгээдийн хувийн байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдлыг харгалзан гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлсөн тохиолдолд түүнд оногдуулсан ялыг биечлэн эдлүүлэх шаардлагагүй гэж шүүх үзвэл уг ялыг тэнсэж хянан харгалзахаар тогтоож болохоор Эрүүгийн хуульд заасан байна.
• Гэтэл анхан шатны шүүхээс Х.Бат-Оргилд хорих ял оногдуулаагүй, гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг шүүгдэгч нөхөн төлөөгүй байх тул түүнд оногдуулсан баривчлах ялыг шүүх тэнсэж, хянан харгалзах хууль зүйн үндэслэлгүй юм.