Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Шүүх хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хүрээ хязгаарлалт болон шүүх хараат бус байх зарчмын талаарх эрх зүйн маргаан. Нийгмийн албан тушаалтан байсан яллагдагч төрийн өмчийн хөрөнгөөр бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авах явцад бага үнийн арга хэрэглээгүй, бусдад давуу байдал бий болгосон гэж яллагдаж байв. Анхан шатны шүүх прокуророос яллагдагчаар татаагүй бусад этгээдүүдийг шалгах шаардлагатай гэж үзэн хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Яллагдагч: Өмгөөлөгчийн зүгээс хэргийн агуулгатай холбоотой эсэргүүцэл гаргасан.
• Прокурор: Шүүхээс яллагдагчаар татаагүй этгээдүүдийг шалгах чиглэлээр хэргийг буцааж шийдвэрлэсэн нь буруу тул шүүгчийн захирамжийг хүчингүй болгохыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх хэргийг мөрдөн шалгах ажиллагаа дутуу гүйцэтгэлтэй тул прокурорт буцааж шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн захирамжийг хүчингүй болгосон тул шүүх хараат бус байх зарчим болон хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хүрээ хязгаарлалтыг зөрчсөн гэж үзэв. Учир нь прокуророос яллагдагчаар татаагүй этгээдүүдийг шалгах чиглэлээр шүүхээс чиглэл өгөх нь шүүх хараат бус байх зарчимд нийцэхгүй, мөн шүүх гагцхүү прокуророос яллагдагчаар татсан хэргийн хүрээнд л хянан шийдвэрлэх ёстой (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.14, 33.1).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүх гагцхүү прокуророос яллах дүгнэлт үйлдэж, шүүхэд шилжүүлсэн яллагдагчийн хувьд тухайн яллагдаж буй үйлдэл нь прокуророос заасан хэргийн хүрээнд байх ёстой тул шүүх хэргийн хүрээг өөрийн санаачилгаар өргөжүүлж, яллагдагчаар татаагүй этгээдийг шалгах чиглэл өгөх боломжгүй (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 34.14).
• Шүүх прокуророос яллагдагчаар татаагүй этгээдүүдийг шалгах чиглэлээр хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг явуулахыг чиглүүлж, хэргийг буцааж шийдвэрлэх нь шүүх хараат бус байх зарчимд нийцэхгүй тул шүүх гагцхүү хуульд захирагдах ёстой (Монгол Улсын Үндсэн хууль).
• Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны хүрээ хязгаарлалтыг хуулиар тогтоосон хэмжээсээс хальж хэрэглэсэн нь шүүхийн шийдвэрт нөлөөлөхүйц эрх зүйн зөрчил болно.