Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Хүнийг санаатайгаар алах гэмт хэрэг үйлдсэн хэрэгт холбогдсон шүүгдэгчийн хувьд шүүхийн бүрэлдэхүүн хууль бусаар томилсон байсан эрх зүйн маргаан үүссэн. Шүүгдэгч зочид буудлын өрөөнд маргалдааны үеэр хохирогчийг газарт шидсэний улмаас түүний амь нас хохирсон. Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэн ял шийтгэсэн боловч шүүхийн бүрэлдэхүүнийг томилсон албан тушаалтны эрх мэдэл, үүрэг гүйцэтгэх эрх зүйн үндэслэл нь хуульд нийцээгүй байсан.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэхийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байгаа. Өөрийгөө хамгаалах зорилгоор үйлдэл хийсэн бөгөөд хохирогчийн буруутай үйлдэл, өдөөн хатгалт байсан. Мөн шүүхийн шийдвэр гаргахад оролцсон шүүгчдийн бүрэлдэхүүн хууль бус байсан тул шийдвэрийг хүчингүй болгохыг шаардсан.
• Прокурор: Шүүгдэгч согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ хохирогчтой маргалдаж, түүнийг газарт шидсэний улмаас амь насыг нь хохироосон. Энэ нь Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт тохирох бөгөөд анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгчийг Эрүүгийн хуулийн 10.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар гэм буруутайд тооцож, 8 жилийн хорих ял оноосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийтгэх тогтоолыг хүчингүй болгосон. Учир нь хэргийг хянан шийдвэрлэх шүүх хуралдааныг даргалагч, шүүх бүрэлдэхүүнийг томилсон Ерөнхий шүүгчийн орлон гүйцэтгэгчийн эрх мэдэл, албан үүргийг гүйцэтгэж байгаа эсэхийг баталсан баримт хавтаст хэрэгт байхгүй байсан тул шүүхийн бүрэлдэхүүн хууль бус байсан. Иймд Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1 дэх заалтад заасан хууль ноцтой зөрчсөн зөрчил гарсан гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Шүүхийн шийдвэр гаргахад оролцсон шүүх бүрэлдэхүүнийг томилсон албан тушаалтны эрх мэдэл, албан үүргийг гүйцэтгэх эрх зүйн үндэслэлийг нотлох баримт хэрэгт байхгүй байсан тул шүүхийн бүрэлдэхүүн хууль бус байсан гэж үзэв. Энэ нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.1 дэх заалтад заасан хууль ноцтой зөрчсөн зөрчилд тооцогддог. (Монгол Улсын Шүүхийн тухай хууль 15.5, Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.8)
• Хууль бус бүрэлдэхүүнээр шүүхийн шийдвэр гаргасан нь шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгох үндэслэл болж, тухайн шийдвэрийг хүчингүй болгохыг шаарддаг. (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 39.5)