Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Ховор ургамлын үр, самрыг зохих зөвшөөрөлгүйгээр түүж, худалдан авсан, тээвэрлэсэн, хадгалсан, худалдаж ашигласан үйлдлээр экологи-эдийн засгийн хохирол тооцох болон гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан эд зүйлийг хураан авах асуудлаар маргаан үүссэн. Шүүгдэгч нар ховор ургамлын жагсаалтад багтсан сибирь хушны үр, самрыг хууль бусаар тээвэрлэж, худалдан авсан тул экологи-эдийн засагт хохирол учруулсан гэж үзжээ.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Хоригдож буй ял болон экологи-эдийн засагт учирсан хохирлыг тооцох аргачлалыг хэвээр үлдээхгүйгээр, ялыг тэнсэж харгалзах эрх зүйн хариуцлага болгон өөрчлөх шаардлага гаргасан.
• Прокурор: Шүүгдэгч нарын үйлдлийг эрүүгийн хуулийн ерөнхий болон тусгай ангийн заалтуудаар засаглан, экологи-эдийн засагт учирсан хохирлыг тооцож, гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан тээврийн хэрэгслийг хураан авахыг шаардсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх шүүгдэгч нарыг зорчих эрхийг хязгаарлах ял болон экологи-эдийн засагт учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх, гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан тээврийн хэрэгслийг хураан авах шийдвэр гаргасан ба давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэсэгчлэн өөрчилсөн. Хохирлыг тооцохдоо шүүгдэгч Б.Э-ийн хувьд түүж, бэлтгэсэн самрын хэмжээг үндэслэн, шүүгдэгч М.Ч-, Х.Э-ийн хувьд худалдан авсан самрын хэмжээг үндэслэн экологи-эдийн засгийн хохирлыг тооцох ёстой тул хохирлын дүнг шинэчлэн тогтоосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ойн дагалт баялаг гэдэгт ой, ойн сангийн газарт ургадаг жимс, самар, эмийн болон хүнс, тэжээл зэрэг ойгоос авч ашиглаж байгаа аливаа баялгийн нөөцийг ойлгоно (Ойн тухай хууль 3.1.12).
• Ховор ургамлын жагсаалтад багтсан ургамлын үр, самрыг зохих зөвшөөрөлгүйгээр түүж, худалдан авсан, тээвэрлэсэн, хадгалсан, худалдан авалт хийсэн үйлдлүүд нь экологи-эдийн засагт учирсан хохирлыг тооцох үндэслэл болно (Байгаль орчныг хамгаалах тухай хууль 49.4.1).
• Гэмт хэрэг үйлдэхэд ашигласан эд зүйлийг хураан авах нь заавал хэрхэх хэмхэмж юм (Эрүүгийн хууль 7.5).