Нийслэлийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Б.И- нь хохирогч нараас 8.000.000 төгрөгийг "Америкийн Нэгдсэн Улс руу ажилд зуучилж, найдвартай гаргаж өгнө" гэж халхавчлан хуурч, зохиомол байдлыг зориудаар бий болгож, бодит байдлыг нуух замаар залилж авсан.
• Нэхэмжлэгч: Прокурор Д.Даваадорж - Б.И-ийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3.1-т заасан "зээлийн гэрээгээр халхавчлан хуурч, зохиомол байдлыг зориудаар бий болгож, бодит байдлыг нуух замаар бусдыг төөрөгдөлд оруулж, нийт 8.000.000 төгрөгийг үргэлжилсэн үйлдлээр залилж авсан" гэж яллах дүгнэлт үйлдэж хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн.
• Хариуцагч: Б.И-ийн өмгөөлөгч Н.Нямдорж - Шүүхийн хэлэлцүүлэгт Б.И- нь хохирогч нарын хохиролд 5.000.000 төгрөг төлсөн, гэрч Ц.Г-ийн дүү болон хүүгийн мөнгөнд 2.500.000 төгрөг, үлдэх 2.500.000 төгрөгийг зээлэндээ авсан гэж мэдүүлсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Хэргийг прокурорт буцааж шийдвэрлэв.
• Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан хэргийн нотолбол зохих байдал бүрэн нотлогдоогүй байна.

⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР

• Гомдлол гаргагч: Прокурор Д.Даваадорж
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг тал бүрээс нь үнэлэх буюу шүүхийн хэлэлцүүлгээр харьцуулах замаар шинжлэх судлах ажиллагааг хийлгүйгээр буцаасан нь Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.15 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт “шүүх нотлох баримтыг тал бүрээс нь нягт нямбай, бүрэн гүйцэт дотоод И-ээр үнэлнэ” гэсэн заалтыг зөрчсөн буюу Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.6 дугаар зүйлд заасан шүүхийн дүгнэлт нь хэргийн бодит байдалтай нийцээгүй гэж үзэж байна.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шүүгчийн захирамжийг хүчингүй болгож, хэргийг шүүх хуралдаанаар дахин хэлэлцүүлэхээр буцааж шийдвэрлэв.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Давж заалдах шатны шүүх Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 39.1 дүгээр зүйлийн 1, 3 дахь хэсэгт зааснаар прокурорын эсэргүүцэлд дурьдсан асуудлаар хязгаарлалгүйгээр хэргийн бүх ажиллагаа, шийдвэрийг бүхэлд нь хянаж үзэв.
• Прокуророос Б.И-ийн үйлдлийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.3.1-т зааснаар яллагдагчаар татан яллах дүгнэлт үйлдэж хэргийг нь шүүхэд шилжүүлсэн.
• Анхан шатны шүүх хэргийг хэлэлцээд, шүүгчийн захирамжаар хэрэгт нэмэлт мөрдөн шалгах ажиллагаа нэмж хийлгэхээр прокурорт буцааж шийдвэрлэхдээ “шүүгдэгчийн өөр хүмүүсээс дээрх аргаар авсан үйлдэлд гэмт хэргийн шинжтэй эсэх, хэрэгт өөр этгээдүүд хамтран оролцсон эсэх, иргэний хариуцагчаар оролцуулах эсэх, хохирлыг бодитой зөв тогтоох, “.....” ХХК гадаад руу ажиллах хүч гаргадаг бол ямар шалгууртай эсэх” зэрэг хэд хэдэн үндэслэл зааж, дүгнэлтээ тодорхой дурьдсан байна.
• Шүүгчийн захирамжийг эс зөвшөөрч, “хүчингүй болгож, хэргийг шүүх хуралдаанаар дахин хэлэлцүүлэх” тухай прокурорын эсэргүүцэл бичсэний дагуу хэргийг давж заалдах шатны шүүх хуралдаанаар хэлэлцээд прокурорын эсэргүүцлийг үндэслэлтэй байна гэж үзэв.
• Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 34.14 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсэгт “Анхан шатны журмаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нь тухайн шүүгдэгчийн хувьд прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд явагдана” гэж зааснаас гадна мөн хуулийн 16.2 дугаар зүйлд заасан хэргийн талаар нотолбол зохих байдлуудыг хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын шатнаас гадна шүүх хуралдааны явцад нотлох зохицуулалттай тул шүүгдэгч Б.И-ийн үйлдлийг прокурорын яллах дүгнэлтэд дурьдсан нэр бүхий хоёр хохирогчийг залилсан эсэхийг шүүх хуралдаанаар яллах болон өмгөөлөх талуудын мэтгэлцээнд үндэслэн эцэслэн шийдвэрлэхэд бүрэн боломжтой байна.
• Хохирогч А.С- “...И- гэх эмэгтэйтэй уулзахад “эгч нь найдвартай гаргаад өгнө, 1 хоног компанид ажиллах ёстой, мөнгөө дундын дансанд байршуулах ёстой, бүтэхгүй бол мөнгийг чинь буцаагаад өгнө” гэж хэлсэн. ...нийт 4.0 сая төгрөг өгсөн. Ингээд уг асуудал бүтэхээргүй болохоор нь “мөнгөө авъя” гэхэд “удахгүй өгнө” гэсээр байгаад өдийг хүрсэн” /хх 29/, хохирогч Х.Л- “...тэгээд И- гэх хүнтэй Хүнсний-4 дэлгүүрийн арын ногоон байрны гадаа машинд уулзахад “эгч нь Сайпан арал руу хүн гаргаж байгаа, 80 хүн гаргасан, дахиад 150 хүн гаргана, олон хүн байгаа учир оочер дайруулаад өгье, ... гээд 4.0 сая төгрөгийг би шилжүүлсэн” /хх 189/, гэрч Л.Солонго “миний хувьд Америк явуулж өгдөг хүн бол биш, зөвхөн тус компанид хүн оруулж өгнө гэдгээ И-д хэлсэн. ...Би ганцхан И-ийг л таньдаг өөр хүмүүстэй огт уулзаж байгаагүй” /хх 194/ гэсэн утга агуулга бүхий мэдүүлгүүдийг өгснөөс гадна гэрч П.Баатарчулуун, Д.Батчулуун нарын мэдүүлэг, дансны хуулга зэрэг баримтууд хэрэгт бэхжүүлэгдсэн байх тул шүүгдэгч Б.И-ийн гэм буруутай эсэхийг хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудыг харьцуулан шинжлэн судлах, бусад нотлох баримттай харьцуулах, шинэ нотлох баримтыг цуглуулах, нотлох баримтын эх сурвалжийг магадлах аргаар шүүх хуралдаанаар тодруулж, зохих хууль зүйн дүгнэлт өгч, хэргийн бодит байдлыг сэргээн тогтоох байдлаар эцэслэн хянан шийдвэрлэх боломжтой.