Сэлэнгэ аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Эрүүгийн хэрэг/ийн Шийтгэх тогтоол

Үйл явдал

Орон байранд нэвтэрч хулгайлах гэмт хэрэг үйлдсэн хэрэг. Шүүгдэгч нар өсвөр насандаа байхдаа хохирогчийн гэрийн цонхыг түлхэж онгойлгон нэвтэрч, дотор байсан мөнгөн аяга, хөөрөг зэрэг эд зүйлийг хулгайлсан. Хохирогч гэртээ байхгүй байхад хулгай хийгдсэн бөгөөд гэрчүүд шүүгдэгчдийг хашааны хажуугаар явж байгааг харсан байна.

Талуудын байр суурь

• Шүүгдэгч: Гэм буруугаа хүлээн, харамсжээ. Анх удаа гэмт хэрэгт холбогдсон, хор хохирлыг нөхөн төлсөн, насанд хүрээгүй байсан тул ял шийтгэл оногдуулахгүйгээр хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авахыг хүссэн.
• Прокурор: Шүүгдэгч нар орон байранд нэвтэрч хулгайласан тул Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.1 дүгээр зүйлийн 2.1-д заасан гэмт хэрэгт холбогдсон гэж үзэж, ял шийтгэл оногдуулахыг хүссэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх шүүгдэгч нарыг гэм буруутайд тооцож, хорих ял оноосон. Шүүгдэгч нар хохирогчийн гэрийн цонхыг түлхэж нэвтэрч, эд зүйлийг хулгайлсан тул орон байранд нэвтэрч хулгайлах гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзсэн. Шүүгдэгч нар гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлсөн, гэм буруугаа хүлээн, насанд хүрээгүй байсан тул Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 8.5 дугаар зүйлд заасны дагуу оногдуулах ялыг 2 дахин багасгаж, сургалт хүмүүжлийн тусгай байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Шүүгдэгч нарт ял шийтгэл оногдуулахгүйгээр хүмүүжлийн арга хэмжээ авах хүсэлтийг хангахгүй гэж үзсэн. Учир нь орон байранд нэвтэрч хулгайлах гэмт хэрэг нь хүнд гэмт хэргийн ангилалд хамаарах ба Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 8.7 дугаар зүйлд заасан ялыг тэнсэх арга хэмжээ нь зөвхөн хөнгөн гэмт хэрэгт хэрэглэгддэг тул энэ хэргийн хувьд хэрэглэх боломжгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Орон байранд нэвтэрч хулгайлах гэмт хэрэг нь хүнд гэмт хэргийн ангилалд хамаарах тул өсвөр насны хүний хувьд ялыг тэнсэх (хянан хүмүүжүүлэх) арга хэмжээг авах боломжгүй. (Эрүүгийн хууль 2.6, 8.7)
• Насанд хүрээгүй хүн анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн, хохирлыг нөхөн төлсөн, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрсөн тохиолдолд ялыг 2 дахин багасгаж, сургалт хүмүүжлийн байгууллагад эдлүүлэх боломжтой. (Эрүүгийн хууль 8.5)
• Хохирогч гомдол саналгүй гэж мэдүүлсэн тохиолдолд шүүх шүүгдэгчийг бусдад төлөх төлбөргүй гэж үзэж, хохирлыг нөхөн төлөх үүргийг хүлээлгэхгүй. (Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 36.8)