Захиргааны байгууллага төрийн мэдээллийн санд байгаа баримтыг дахин шаардахыг хориглох нь

Захиргааны байгууллага төрийн мэдээллийн санд хэдийнэ дурдагдсан, оршин байгаа баримт бичгийг иргэн, хуулийн этгээдээс цаасан эсхүл аливаа бусад хэлбэрээр дахин шаардах нь хууль бус бөгөөд захиргаа бодит нөхцөл байдлыг өөрөө цахим системээр дамжуулан тогтоох хуульчилсан үүрэгтэй.

1. Хууль зүйн үндэслэл ба захиргааны байгууллагын үүрэг

Төрийн үйлчилгээг цахимжуулах, "Цахим үндэстэн" болох зорилтын хүрээнд захиргааны байгууллагууд хоорондоо мэдээлэл солилцох, иргэнийг чирэгдүүлэн цаасан баримт шаардахгүй байх хууль зүйн орчин бүрэн бүрэлдсэн.

Цахим баримт бичгийн хүчин төгөлдөр байдал

НМИТБтХ-ийн §30.5-д зааснаар "Хуульд өөрөөр заагаагүй бол цахим баримт бичиг нь цаасан баримт бичигтэй нэгэн адил хүчинтэй байна." Энэ нь "E-Mongolia" эсхүл төрийн мэдээлэл солилцооны системээс гаргасан цахим лавлагаа, тодорхойлолт нь цаасан эх хувьтай адил эрх зүйн чадамжтайг баталгаажуулдаг.

Бодит нөхцөл байдлыг тогтоох захиргааны үүрэг

Захиргааны ерөнхий хууль, 24-ийн 24.1, 24.2-т заасны дагуу захиргааны байгууллага нь шийдвэр гаргах ажиллагаанд хамаарах бодит нөхцөл байдлыг өөрөө тогтоох, шаардлагатай нотлох баримтыг цуглуулах, үнэлэх үүргийг хүлээдэг. Өөрөөр хэлбэл, төрийн нэгдсэн санд байгаа мэдээллийг иргэнээс шаардах бус, хуулиар олгогдсон бүрэн эрх, боломжийнхоо хүрээнд захиргаа өөрөө цуглуулах ёстой.

Мэдээлэл солилцох болон зөвлөн туслах үүрэг

• Мэдээлэл солилцоо: ААХХтХ-ийн §3.1.5-д архивын баримтын ашиглалт шуурхай байх, УБЕХ-ийн §10.4 болон ХЭУБтХ-ийн §9.2-т улсын бүртгэлийн байгууллага нь бусад мэдээллийн системтэй харилцан уялдаатай байж, мэдээллийг цахимаар шуурхай солилцох зарчмыг хуульчилсан.
• Захиргааны туслалцаа: Захиргааны ерөнхий хууль, 31-ийн 31.1, Захиргааны ерөнхий хууль, 32-ийн 32.1-д зааснаар захиргааны байгууллага шийдвэр гаргахтай холбоотой мэдээллээр иргэнийг хангах, зөвлөгөө өгөх, холбогдох баримттай танилцах боломжийг олгох үүрэгтэй. Мэдээлэл дутуу эсхүл буруу бичигдсэн тохиолдолд шууд татгалзах биш, зөвлөн туслах зарчмыг баримтална.

2. Мэдээлэл шаардах болон солилцох процессын зураглал

Төрийн үйлчилгээ үзүүлэхэд мэдээллийн санг хэрхэн шалгаж, шийдвэр гаргах процессыг дараах бүдүүвчээр харуулав:

3. Практик алхмууд: Таны эрх зөрчигдвөл яах вэ?

Захиргааны байгууллага эсхүл албан тушаалтан төрийн санд байгаа баримт бичгийг цаасаар эх хувиар нь авчир хэмээн шаардвал дараах хууль зүйн алхмуудыг хийнэ үү:

1. Хуулийн шаардлага сануулах: НМИТБтХ-ийн §30.1-д заасны дагуу мэдээлэл хариуцагч цахим баримтад суурилж үйлчилгээ үзүүлэх ёстойг болон Захиргааны ерөнхий хууль, 24-ийн 24.2-т зааснаар нотлох баримт цуглуулах үүрэг захиргаанд өөрт нь байгааг тайлбарлах.
2. Оролцогчийн эрхээ эдлэх: Захиргааны ерөнхий хууль, 15-ийн 15.1.7-д заасан захиргааны байгууллагыг хуулиар хүлээсэн чиг үүргээ хэрэгжүүлэхийг шаардах эрхийнхээ дагуу шаардлагыг бичгээр эсхүл цахимаар тавих.
3. Төлөөлөл болон зөвлөгөө авах: Шаардлагатай бол Захиргааны ерөнхий хууль, 16-д зааснаар хууль зүйн зөвлөгөө авах, эсхүл Захиргааны ерөнхий хууль, 17-д заасны дагуу итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөрөө дамжуулан харилцах.
4. Дээд шатны албан тушаалтанд гомдол гаргах: Үйлчилгээ үзүүлэхээс татгалзсан эсхүл чирэгдүүлсэн бол Захиргааны ерөнхий хууль, 1-д заасан зарчмыг зөрчсөн гэж үзэж, дээд шатны албан тушаалтан болон Захиргааны ерөнхий хууль, 13-д заасан оролцогчийн хувиар тухайн байгууллагын удирдлагад гомдол гаргах.
5. Төрийн албаны зөвлөл эсхүл шүүхэд хандах: Төрийн албан хаагч хууль бус шаардлага тавьж үүргээ биелүүлэхгүй бол ТАТХ-ийн §34.1-д заасны дагуу Төрийн албаны зөвлөлд хандах, эсхүл захиргааны эс үйлдэхүйн эсрэг Захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргах.

4. Шүүхийн практик ба сургамж

Захиргааны хэргийн шүүхүүд захиргааны байгууллагын шийдвэр гаргах ажиллагааг хянахдаа нотлох баримт цуглуулах үүргээ биелүүлсэн эсэхийг чанд шалгадаг.

Захиргааны байгууллага нотлох баримтаа өөрөө цуглуулах үүрэг

Тогтоол #1042 болон Тогтоол #966-д хууль зүйн чухал дүгнэлт хийсэн байдаг. Захиргааны байгууллага шийдвэр гаргахдаа бодит нөхцөл байдлыг тогтоох, шаардлагатай баримт бичгийг цуглуулах үүргийг Захиргааны ерөнхий хууль, 24-ийн 24.2-т заасны дагуу өөрөө хүлээнэ. Захиргаа баримтыг бүрэн цуглуулаагүй, амар хялбар аргаар асуудалд хандаж шийдвэр гаргасан бол тухайн захиргааны акт хууль бус болж хүчингүй болдог.

Төрийн байгууллага техникийн болон дотоод шалтгаанаар хуулиас ухрах боломжгүй

Тогтоол #935-д зааснаар захиргааны байгууллага "санхүүжилт байхгүй", "системийн сүлжээ тасарсан", "дотоод журамтай" гэх мэт шалтгаанаар хуулиар хүлээсэн үүргээсээ татгалзах эрхгүй. Түүнчлэн Тогтоол #974-д шийдвэр гаргах ажиллагааны журам болон хуульд заасан урьдчилсан нөхцөлийг хангаагүй гаргасан акт хүчингүй болохыг тогтоосон.

Чиг үүргийн дагуу шилжүүлэх болон мэдээлэл өгөх

Тогтоол #9327-д хариуцагч захиргааны байгууллага нь иргэнээс хүссэн мэдээлэл өөр байгууллагын чиг үүрэгт хамаарч байвал тухайн байгууллагад хүсэлтийг шилжүүлж, энэ тухай хүсэлт гаргагчид мэдэгдэх үүрэгтэйг тайлбарлажээ. Харин Тогтоол #9333-д зааснаар иргэн захиргааны байгууллагаас мэдээлэл шаардахдаа өөрийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолтой холбоотой эсхүл тухайн захиргааны актад хамаарах мэдээллийг авах эрхтэй бөгөөд бусдын хувийн мэдээлэлд хамаарах хэсгийг хязгаарлаж болно.

Шалгалтын дүгнэлт ба баримтын нотолгоо

Тогтоол #718-д хяналт шалгалт хийж буй улсын байцаагч, захиргааны байгууллага нь шийдвэрийнхээ үндэслэл болж буй тоо, баримтыг бодитой тогтоож, нотлох баримтыг бүрэн цуглуулах ёстойг сануулсан.

5. Түгээмэл асуултууд (FAQ)

1. "Систем гацсан байна, цаасаар авчир" гэж шаардвал яах вэ?
Системийн саатал нь захиргааны байгууллагын дотоод эрсдэл бөгөөд иргэнд илүүдэл үүрэг хүлээлгэх үндэслэл болохгүй. Та Захиргааны ерөнхий хууль, 24-ийн 24.2-т зааснаар нотлох баримтыг захиргаа өөрөө цуглуулах үүрэгтэйг сануулж, гомдол гаргах эрхтэй.

2. Е-Mongolia-аас хэвлэсэн лавлагааг заавал нотариатаар баталгаажуулах ёстой юу?
Үгүй. НМИТБтХ-ийн §30.5-д зааснаар цахим баримт бичиг нь цаасан баримттай адил хүчинтэй тул QR код бүхий цахим лавлагаанд нэмэлт нотариат болон тамга шаардах нь хууль бус.

3. Хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг цаасаар эх хувийг шаардаж болох уу?
Болохгүй. УБЕХ-ийн §10.4-т зааснаар улсын бүртгэлийн мэдээлэл бусад системтэй холбогдсон тул захиргааны байгууллага хуулийн этгээдийн мэдээллийг бүртгэлийн сангаас шууд шүүж харах ёстой.

4. Иргэн өөрөө баримтаа бүрдүүлж өгөх үүрэг огт байхгүй гэсэн үг үү?
Захиргааны ерөнхий хууль, 15-ийн 15.1.4-т зааснаар оролцогч нотлох баримт гаргаж өгөх эрхтэй. Гэвч төрийн мэдээллийн нэгдсэн санд хэдийнэ агуулагдсан (төөрсөн, оршин суугаа хаяг, иргэний бүртгэл гэх мэт) баримтыг заавал иргэнээс авчир гэж туслан шаардахыг хориглодог.

6. Дүгнэлт / Гол санаа

Төрийн байгууллага өөрийн эсхүл төрийн бусад санд байгаа мэдээллийг иргэнээс дахин цаасаар нэхэх нь Төрийн хэмнэлтийн тухай хууль §1.1-д заасан үр ашигтай байх зарчим болон захиргааны үйл ажиллагааны суурь хэм хэмжээнд үл нийцнэ.

• Захиргааны үүрэг: Баримт цуглуулах, бодит нөхцөлийг тогтоох үүргийг Захиргааны ерөнхий хууль, 24-ийн дагуу захиргаа өөрөө хүлээнэ.
• Иргэний эрх: Иргэн хууль бус шаардлагыг биелүүлэхээс татгалзах, Захиргааны ерөнхий хууль, 15-д зааснаар хуулиар хүлээсэн үүргээ хэрэгжүүлэхийг шаардах эрхтэй.
• Эрх зүйн хамгаалалт: Шаардлагагүй баримт шаардан үйлчилгээ үзүүлэхээс татгалзах нь захиргааны хууль бус эс үйлдэхүй болох бөгөөд дээд шатны байгууллага болон Захиргааны хэргийн шүүхэд нэхэмжлэл гарган эрхээ хамгаалуулах бүрэн боломжтой.