Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Газрын эзэмших, өмчлөх эрхийн эх үүсвэр болон захиргааны актын хуульд нийцсэн эсэхийг шүүх хянах үйл явц. Нэхэмжлэгч албан ёсны хүсэлт гаргаагүй, эзэмших эрхгүй байхдаа газарт суурьшсан бол гуравдагч этгээд хуулийн дагуу эхлээд эзэмших, дараа нь өмчлөх эрх авсан. Энэхүү цаг хугацааны дараалал нь маргааны гол цөм болсон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газар эзэмших эрхгүй байхад гаргасан захирамжуудыг хүчингүй болгохыг хүссэн. Газрыг цэвэрлэж, амьдарч байгаа, гуравдагч этгээд газарт байгаагүй гэж үндэслэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгч хуульд заасан журмын дагуу газар эзэмших эрх авах хүсэлт гаргаагүй, газар нь бусдын эзэмшилд байсан тул эрх зөрчигдөөгүй. Гуравдагч этгээд эхлээд эзэмших эрхтэй болж, дараа нь өмчлөх эрх авсан нь хуульд нийцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Шүүх нь гуравдагч этгээд нэхэмжлэгчээс түрүүлж хууль ёсоор эзэмших эрх авсан тул маргаан бүхий захирамжуудын улмаас нэхэмжлэгчийн эрх зөрчигдөөгүй гэж үзсэн. Мөн газрын хаяг, байршил давхцалтай байхад өөр гэж үзэх боломжгүй, гэрчийн мэдүүлэг нь гуравдагч этгээдийн хүсэлтийг баталсан гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Иргэнд газар өмчлүүлэх эрх бүхий Засаг дарга иргэний гаргасан өргөдөл, тухайн иргэн энэ хуульд заасны дагуу газрыг өмчилж авах эрх бүхий этгээд болохыг нотолсны үндсэн дээр түүнд газар өмчлүүлэх тухай захирамж гаргана. (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль 21.1)
• Нэхэмжлэгч маргаан бүхий газрыг хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу эзэмшиж, ашиглаагүй тул захиргааны актын улмаас түүний эрх зөрчигдөөгүй гэж үзнэ. (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 3.1.3)
• Газар эзэмших эрхийг зөвхөн тухайн шатны Засаг даргын шийдвэрийн дагуу гэрээний үндсэн дээр эзэмших эрхийн гэрчилгээ авснаар баталгаажуулна. (Газрын тухай хууль 27.1)