Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчигдсөн, үүний улмаас сонгогдох эрх зөрчигдсөн болохыг шүүх тогтоосон ч, сонгуулийн дүн хүчингүй болсныг дагаж дахин сонгууль явуулах үүргийг хариуцагч биелүүлээгүй эс үйлдэхүйтэй холбоотой маргаан. Нэхэмжлэгч намаас нэр дэвшигчдийг хууль бусаар хасах шийдвэрийг хүчингүй болгосон шүүхийн эцсийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болсноор сонгуулийн дүн автоматаар хүчингүй болж, дахин сонгууль явуулах үүрэг хариуцагчид үүссэн боловч тухайн үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч дахин сонгууль явуулахыг шаардан шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч нь хууль бус шийдвэрийн улмаас үүссэн үр дагаврыг арилгаж, дахин сонгууль явуулах үүргээ биелүүлээгүй тул эрх зөрчигдсөн гэж үзэн, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, дахин сонгууль явуулахыг даалгахыг хүссэн. Хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлээгүй бөгөөд нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр буруу гэж маргасан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгч хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтэрч, нэхэмжлэл гаргах эрхээ алдсан гэж үзсэн. Гэвч шүүх энэ байр суурийг хүлээж авахгүй, хариуцагчийн эс үйлдэхүй нь хөөн хэлэлцэх хугацаа тооцоход саад учруулсан гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон бол Улсын дээд шүүх энэхүү магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Дээд шүүх нь сонгуулийн дүн шүүхийн шийдвэрээр хүчингүй болсноор дахин сонгууль явуулах үүрэг хариуцагчид автоматаар үүссэн бөгөөд тухайн үүргээ биелүүлээгүй эс үйлдэхүй нь хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэх үндэслэлгүй, мөн нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүйгээр дахин сонгууль явуулахыг даалгах нэхэмжлэлийг тусад нь гаргах эрхтэй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчигдсөн, бусдын эрх зөрчигдсөн нь шүүхийн шийдвэрээр тогтоогдсоноор сонгуулийн дүн гаргасан шийдвэр шууд хүчингүй болж, дахин сонгууль явуулах үүрэг захиргааны байгууллагад үүснэ (Сонгуулийн тухай хууль 162.2, 163.1.1).
• Захиргааны байгууллага хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй эс үйлдэхүй гаргасан тохиолдолд нэхэмжлэл гаргах хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэх үндэслэлгүй (Захиргааны ерөнхий хууль 37.3).
• Нэхэмжлэгч сонгуулийн дүнтэй холбоотой маргааныг шийдвэрлэсэн шүүхийн шийдвэр хүчин төгөлдөр болсноор үүссэн дахин сонгууль явуулах үүргийг биелүүлэхийг шаардан, өмнөх нэхэмжлэлтэй хамт тусад нь нэхэмжлэл гаргах эрх зүйн хувьд хориглогдоогүй (Сонгуулийн тухай хууль 113.3).