Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох асуудлаар аймгийн Засаг даргаас гаргасан "санал" нь захиргааны акт мөн үү, эсвэл шүүхэд хянан шийдвэрлэгдэх маргаан үүсгэх эрх зүйн үр дагавартай үйлдэл мөн үү гэдэг нь маргааны гол асуудал болсон. Нэхэмжлэгч компани тусгай зөвшөөрөл авах хүсэлтээ гаргасан бөгөөд аймгийн Засаг даргаас дэмжсэн санал ирсэн ч төрийн захиргааны байгууллагаас шийдвэр гаргахгүй байгаа эсвэл бусад хүчин зүйлсээс шалтгаалан хэрэгжүүлэхэд саад учирсан тул Засаг даргын саналыг хүчингүй болгож, дахин санал гаргуулахыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Аймгийн Засаг даргын санал нь Ашигт малтмалын тухай хуульд заасны дагуу төрийн захиргааны байгууллагад тусгай зөвшөөрөл олгох үүрэг үүсгэж, эрх зүйн үр дагавар шууд бий болгосон тул захиргааны акт мөн. Иймд уг саналыг шүүхээр хүчингүй болгох, дахин гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Аймгийн Засаг даргын санал нь нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын шийдвэрт үндэслэн гардаг бөгөөд захирамжилсан шинжгүй, эрх зүйн үр дагавар шууд бий болгодоггүй зөвхөн дэмжлэг үзүүлэх үйлдэл юм. Тусгай зөвшөөрөл олгох эрх бүрэн төрийн захиргааны байгууллагад хамаарах тул энэ маргаан захиргааны хэргийн шүүхэд хянан шийдвэрлэгдэх хэлбэртэй биш гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, Засаг даргын саналуудыг хүчингүй болгож, тусгай зөвшөөрөл олгох санал гаргахыг даалгасан. Давж заалдах шатны шүүх хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзсан. Улсын дээд шүүх давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Учир нь аймгийн Засаг даргын санал нь нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын шийдвэрт үндэслэх бөгөөд өөрийн гэсэн бие даасан эрх зүйн үр дагавар үүсгэдэг захиргааны акт биш, харин зөвхөн төрийн захиргааны байгууллагад мэдэгдэх, түүнд үндэслэн шийдвэр гаргахад шаардлагатай нөхцөлийг бүрдүүлэх үйлдэл тул шүүхэд хянан шийдвэрлэгдэх маргаан биш гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Аймгийн Засаг даргын санал нь нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын шийдвэрт үндэслэн гардаг бөгөөд захирамжилсан шинжгүй, эрх зүйн үр дагавар шууд бий болгодоггүй учир захиргааны акт мөн биш. (Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 3.1.4)
• Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох асуудлаар аймгийн Засаг даргын "дэмжсэн" санал ирсэн тохиолдолд төрийн захиргааны байгууллага нь тусгай зөвшөөрөл олгох шийдвэр гаргах үүрэгтэй бөгөөд энэ нь төрийн захиргааны байгууллагын чиг үүргийн хүрээнд шийдвэрлэгдэх асуудал юм. (Ашигт малтмалын тухай хууль 19.6)
• Засаг даргын санал нь нутгийн өөрөө удирдах байгууллагын шийдвэрт үндэслэх бөгөөд Засаг дарга өөрийн гэсэн бие даасан санал гаргах хууль зүйн боломжгүй, зөвхөн Хурлын Тэргүүлэгчдийн шийдвэрийг үндэслэн санал өгдөг. (Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж түүний удирдлагын тухай хууль 22.1.12, 30.1.13)