📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: "А" ХХК-д Татварын улсын байцаагч нар 2022 оны 03 дугаар сарын 11-ний өдрийн НА-... дугаартай нөхөн ногдуулалтын актаар 194,873,193.52 төгрөгийн нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан.
- Нэхэмжлэгч: "А" ХХК нь 2019 оны 6, 7 дугаар сард төмрийн хүдэр олборлоогүй, ашиглаагүй, экспортлоогүй, харин БНХАУ-ын компаниас худалдан авсан төмрийн хүдрийг тээвэрлэх ажлыг гүйцэтгэсэн тул ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөгч биш гэж нөхөн ногдуулалтын актыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан.
- Хариуцагч: Татварын улсын байцаагч нар "А" ХХК нь экспортолсон бүтээгдэхүүнээ хүлээн зөвшөөрч тайлагнасан, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1.2-т заасан "ашигт малтмал экспортолсон этгээд" нь төлбөр төлөгч байх заалтыг үндэслэн нөхөн ногдуулалтын акт үйлдсэн нь хууль зүйн үндэслэлтэй гэж маргасан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2023-02-14, Дугаар: 128/ШШ2023/0151
- Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1, 47.2.1, 47.5 дахь заалтууд болон Татварын ерөнхий хуулийн холбогдох заалтуудыг үндэслэн нэхэмжлэгчийг ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөгч мөн гэж үзсэн.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2023-04-26, Дугаар: 221/МА2023/0283
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, Үндсэн хуулийн цэцийн дүгнэлтийг үл харгалзан, татвар төлөгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан хуулийн заалтуудыг буцаан хэрэглэсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- Үндэслэл: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.1 дэх хэсэг 2019 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрийг хүртэл хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан тул нэхэмжлэгч төлбөр төлөгч мөн.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2023-06-14, Дугаар: 210/МА2023/0283
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд Ашигт малтмалын тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг буруу тайлбарлаж, татвар төлөгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулсан хуулийг буцаан хэрэглэсэн.
- Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Ашигт малтмалын тухай (2006) хуулийн 47.1 дэх хэсэг нь ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийг төлбөр төлөгчөөр тодорхойлсон. 2019 оны 3 дугаар сарын 26-ны өдрийн өөрчлөлтөөр "ашигт малтмал худалдсан, худалдахаар ачуулсан, ашигласан хуулийн этгээд" төлбөр төлөгчөөр болсон.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.2.1 дэх заалт нь "ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөгч"-ийг тодорхойлсон агуулгагүй, харин борлуулалтын үнэлгээг хэрхэн тогтоохыг журамласан агуулгатай.
- Нэхэмжлэгч "А" ХХК нь маргаан бүхий төмрийн хүдрийг олборлоогүй, харин "Д..." ТӨХК-аас "А..." ХХК-д, түүнээс БНХАУ-ын компанид худалдагдсан төмрийн хүдрийг тээвэрлэх ажлыг гүйцэтгэсэн.
- "А" ХХК нь төмрийн хүдрийг худалдаагүй, худалдах зорилгоор ачуулаагүй, зөвхөн тээвэрлэх үйлчилгээ үзүүлсэн тул ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөгч биш.
- "Ашигт малтмал экспортолсон этгээд ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх" хуулийн зохицуулалт 2019 оны 6, 7 дугаар сард байгаагүй.
- Гаалийн мэдүүлэг хийсэн нь тухайн этгээдийг шууд ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөгч гэж үзэх үндэслэл болохгүй. Гаалийн татвар төлөгч нь барааг гаалийн хилээр нэвтрүүлсэн этгээд байдаг бол АМНАТ төлөгчийг Ашигт малтмалын тухай хуулиар тусгайлан зохицуулдаг.
- Татварын байгууллага ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр төлөх үүрэгтэй жинхэнэ этгээдийг тодорхойлж, татварыг нөхөн ногдуулах боломжтой.