Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч О.Байгаль нь Орхон аймгийн Засаг даргын захирамжаар эзэмшиж байсан 80 м.кв, 85 м.кв газруудыг "Кувейтын гудамжинд тохижилтын ажил хийх" нэрийдлээр албадан чөлөөлүүлсэн бөгөөд энэ шийдвэрийг эсэргүүцэн шүүхэд хандсан.
• Нэхэмжлэгч: О.Байгаль нь Орхон аймгийн Засаг даргын 2015 оны 10 дугаар сарын 07-ны өдрийн А/497 дугаар захирамжийг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Түүний өмчлөлийн объектууд нь 480,000,000 төгрөгийн үнэ бүхий хөрөнгө байсан бөгөөд түрээсээр жилд 60,000,000 төгрөгийн ашиг олдог байсан тул уг захирамж нь түүний эрхийг зөрчсөн гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Орхон аймгийн Засаг дарга, Орхон аймгийн Газрын харилцаа, барилга, хот байгуулалтын газар нь нэхэмжлэгчтэй байгуулсан гэрээний 4.2-т "газар эзэмшигч нь аймгийн хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөөний дагуу барилга байгууламж баригдах үед тухайн газрыг саадгүй чөлөөлөх" заалттай байсан. Мөн аймгийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын 2013 оны 03 дугаар тогтоолоор "Газрын харилцааны талаар 2014 онд баримтлах бодлого"-ыг баталж, Кувейтын гудамжны барилгажилтын төслийг хэрэгжүүлэхээр болсон тул захирамж нь хууль ёсны гэж тайлбарласан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2016-01-06, Дугаар: 01
• Шийдвэр: О.Байгалийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Газрын тухай хуулийн 57.4, Монгол Улсын Засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн 29.1.3.г, 29.2.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2016-03-02, Дугаар: 147
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль бус.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, О.Байгалийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.
• Үндэслэл: Газрын тухай хуулийн 4.1.3, 39.1, 40.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2016-05-18, Дугаар: 210/МА2016/000515
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнээс хальж, маргаагүй захиргааны актуудад хууль зүйн дүгнэлт хийсэн, хэрэгт авагдсан баримтыг буруу үнэлсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн 147 дугаар магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Орхон аймгийн Засаг даргын А/497 дугаар захирамж нь Газрын тухай хуулийн 57.4-т заасантай нийцээгүй. Учир нь 57.4-т заасан зохицуулалт нь 57.3-т заасан "зохих зөвшөөрөлгүйгээр газар дээр барилга, байгууламж барьсан, эсхүл бусад хэлбэрээр түүнийг дур мэдэн эзэмшсэн" тохиолдолд хэрэгжих ёстой.
• Нэхэмжлэгч О.Байгаль нь газрыг хууль ёсны дагуу, гэрээ, гэрчилгээний үндсэн дээр эзэмшиж байсан тул түүний эзэмшлийн газрыг албадан чөлөөлөх нь түүний газар эзэмших эрхийг зөрчсөн.
• Хариуцагчийн 2004 онд батлагдсан "Хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөө" байгаа гэх тайлбар нь эргэлзээтэй. Хот байгуулалтын тухай хуулиар (2008 он) "хэсэгчилсэн ерөнхий төлөвлөгөө" гэх ойлголтыг тодорхойлсон бөгөөд үүнээс өмнө мөрдөгдөж байсан хуульд энэ нэр томьёо хэрэглэгдээгүй. Хариуцагч нотлох баримтаа гаргаж ирүүлэх үүргээ биелүүлээгүй.
• Нэхэмжлэгчийн газрыг бусдад эзэмшүүлсэн, төсөл сонгон шалгаруулалт зарласан Орхон аймгийн Засаг даргын А/280, А/502 дугаар захирамжуудад хууль зүйн дүгнэлт хийсэн нь зөв.
• Давж заалдах шатны шүүхээс Газрын тухай хуулийн 39.1, 40.1 дэх хэсгийг хэрэглэсэн нь тухайн маргааны үйл баримтад хамааралгүй тул магадлалд өөрчлөлт оруулах нь зүйтэй.
• Дээрх үндэслэлээр давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын "Газрын тухай хуулийн 39 дүгээр зүйлийн 39.1, 40 дүгээр зүйлийн 40.1 дэх хэсэг" гэснийг хасаж, "Газрын тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.3, 57.4 дэх хэсэг" гэж нэмэн өөрчилсөн.