Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: С.Д болон бусад 10 иргэн элэгний В, Д вирусийн эмийг болон шинжилгээний төлбөрийг Эрүүл мэндийн даатгалын сангаас 100% хөнгөлөхийг шийдвэрлэхгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгох, зохих журмын дагуу шийдвэрлэхийг даалгах, мөн Эрүүл мэндийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн зарим тогтоолын хэсгийг хүчингүй болгуулах нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Элэгний В, Д вирусийн халдвартай иргэд даатгалын шимтгэл төлдөг хэдий ч өндөр өртөгтэй эм, шинжилгээнд хөнгөлөлт эдэлж чадахгүй байгаа тул хуулиар олгогдсон 2 сая төгрөгт багтаан хөнгөлөлт эдлэх хүсэлтэй. ЭМДҮЗ тогтоолын зарим хэсэг нь эрхийг хязгаарлаж байна.
• Хариуцагч: Эрүүл мэндийн даатгалын үндэсний зөвлөл нь Эрүүл мэндийн яам, Эрүүл мэндийн даатгалын ерөнхий газрын саналыг үндэслэн шийдвэр гаргадаг тул өөрийн эрх хэмжээнд хамаарахгүй асуудлыг шийдвэрлэх боломжгүй. Мөн иргэдийн хүсэлтийг хүлээн аваагүй тул эс үйлдэхүй гаргасан гэх нь үндэслэлгүй.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-07-11, Дугаар: 221/ШШ2019/0011
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, ЭМДҮЗ-ийн 2018 оны 06-р тогтоолын 4.5-ын “хоёр хүртэлх удаагийн” хэсгийг, Нийгмийн даатгалын үндэсний зөвлөлийн 2016 оны 19-р тогтоолын 3-р хавсралтын 2.5.1-ийн “төрийн өмчийн” хэсгийг тус тус хүчингүй болгож, эм, шинжилгээний төлбөрийг 100% хөнгөлөх эсэхийг шийдвэрлэхгүй байгаа эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, шийдвэрлэхийг даалгасан.
• Үндэслэл: Эрүүл мэндийн тухай хуулийн 4.1.1, 4.1.4, Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийн 7.1.6, 11.2, Иргэдээс төрийн байгууллага, албан тушаалтанд гаргасан өргөдөл, гомдлыг шийдвэрлэх тухай хуулийн 16.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-07-11, Дугаар: 221/ШШ2019/0011
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан нь хууль бус. Учир нь нэхэмжлэгч нарын хүсэлтийг Эрүүл мэндийн даатгалын үндэсний зөвлөлд ирүүлээгүй, ЭМДҮЗ-ийн эрх хэмжээнд хамаарахгүй асуудлыг шүүх шийдвэрлэхийг даалгасан, мөн тогтоолууд хууль зөрчөөгүй.
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: ЭМДҮЗ нь хуулиар олгогдсон үүргээ хэрэгжүүлээгүй, иргэдийн эрхийг зөрчсөн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-07-11, Дугаар: 221/ШШ2019/0011
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан нь хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, үлдэх шаардлагыг түдгэлзүүлж, дахин шинэ журам тогтоохыг захиргааны байгууллагад даалгасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• ЭМДҮЗ нь Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийн 14.9.8, 14.9.10-т заасан чиг үүргээ хэрэгжүүлээгүй, нэхэмжлэлд дурдсан эм, шинжилгээний хөнгөлөлтийг тогтоогоогүй эсвэл хөнгөлөх боломжгүй үндэслэлийг өгөөгүй байгаа нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 24.5-д нийцэхгүй.
• Нэхэмжлэгч нар тодорхой нэр төрлийн эм, шинжилгээг хөнгөлүүлэх тухай хүсэлтийг удаа дараа захиргааны байгууллагад гаргаж байсан нь нотлогдсон тул хариуцагчийн "хүсэлт ирээгүй" гэх тайлбар үндэслэлгүй.
• ЭМДҮЗ нь Эрүүл мэндийн даатгалын дээд удирдах байгууллага бөгөөд зайлшгүй шаардлагатай эмийн нэр төрөл, үнийн дээд хязгаар, хөнгөлөх хэмжээг батлан тогтоох эрхтэй тул "Эрүүл мэндийн яам, ЭМДЕРГ-аас санал ирээгүй" гэх нь үндэслэлгүй.
• ЭМДҮЗ-ийн 2018 оны 06-р тогтоолын 4.5 дахь хэсэгт заасан “хоёр хүртэлх удаагийн” гэсэн хэсэг нь нэхэмжлэгчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчөөгүй, харин эерэг үр дагавар үүсгэсэн. Иймд энэ хэсгийг хүчингүй болгох шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• ЭМДҮЗ-ийн 2016 оны 19-р тогтоолын 3-р хавсралтын 2.5.1 дэх хэсгийн “төрийн өмчийн” гэсэн хэсэг нь төрийн өмчийн эмнэлгүүдийн ачаалал, тоног төхөөрөмжийн хүрэлцээгүй байдлаас шалтгаалан даатгуулагчдын 2 сая төгрөгийн хөнгөлөлт эдлэх эрхийг бодитоор эдлүүлэхгүй байгаа тул зөрчигдсөн гэж үзсэн.
• Эрүүл мэндийн даатгалын тухай хуулийн 7.1.3-т даатгуулагчийн өмчийн бүх хэлбэрийн эрүүл мэндийн тусламж үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагуудаас сонгож үйлчлүүлэх эрхийг заасан тул "төрийн өмчийн" гэж хязгаарласан нь хуульд нийцэхгүй.
• Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 106.3.11-д заасныг үндэслэн "төрийн өмчийн" гэсэн хэсгийг 6 сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж, дахин шинэчлэн батлахыг ЭМДҮЗ-д даалгасан. Хэрэв энэ хугацаанд журамд өөрчлөлт орохгүй бол уг заалтын холбогдох хэсэг хүчингүй болохыг мэдэгдсэн.