Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Захиргааны хэрэг — санхүүгийн хяналт шалгалтаар тогтоосон цалингийн зарцуулалт болон хандивын орлогын бүртгэлтэй холбоотой актуудыг хүчингүй болгох маргаан. Хяналтын байгууллага нь байгууллагын ажилд ороогүй хүмүүст цалин олгосон болон хандивын орлогыг бүртгэлд тусгаагүй зөрчлийг тогтоож, нягтлан бодогчийг хувь тэнцүүлэн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Цалин олгох процесс нь байгууллагын дотоод журам, эрх бүхий албан тушаалтнуудын тушаал, цагийн бүртгэл дээр үндэслэсэн тул буруутай гэж үзэхгүй, мөн хандивыг хууль бус зорилгоор ашиглаагүй тул төлөх үүрэггүй.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Ажиллаагүй хүмүүсийг цагийн балансад оруулж цалин олгосон нь зөрчил, хандивыг бүртгэлд тусгаагүй нь зориулалтын бусаар зарцуулах боломж олгосон тул нягтлан бодогч хариуцлага хүлээх ёстой.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нягтлан бодогчийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, давж заалдах шатны шүүх хандивын орлогын хэсгийг хүчингүй болгож шийдвэрийг өөрчилсөн. Хяналтын шатны шүүх давж заалдах шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь ажиллаагүй хүмүүсийг ажилтан мэтээр бүртгэж цалин олгосон нь байгууллагын даргын тушаал, цагийн бүртгэл дээр үндэслэсэн байсан ч нягтлан бодогч нь анхан шатны баримт бүрдүүлэлт хийх үүргээ биелүүлээгүй тул буруутай гэж үзэв. Харин хандивын орлогыг бүртгэж аваагүй нь нягтлан бодогчийн буруу мөртлөө, уг мөнгөний гуравны нэгийг хувь тэнцүүлэн төлүүлэх эсвэл улсын орлого болгох талаар тодорхой заагаагүй, мөн хандивыг өөртөө хувьдаагүй тул нягтлан бодогчийг хувь тэнцүүлэн төлүүлэх шийдвэр нь үндэслэлгүй, хууль бус байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ажилд авах тушаал, цагийн бүртгэл нь санхүүгийн анхан шатны баримт болох ч нягтлан бодогч нь ажилд ороогүй этгээдүүдэд цалин олгосон нь нягтлан бодох бүртгэлийн болон төсвийн хууль хүлээсэн албаны чиг үүргээ хэрэгжүүлээгүй гэж дүгнэв (Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль 20.1.1, 20.1.2; Төсвийн тухай хууль 6.3.4).
• Нягтлан бодогч нь хандивын орлогыг бүртгэж аваагүй, санхүүгийн тайлан гаргаагүй нь нягтлан бодох бүртгэлийн анхан шатны баримт, мэдээллийг шаардан гарцуулах үүргээ биелүүлээгүй гэсэн үг (Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль 20.2.3).
• Хамтран ажиллах гэрээгээр авсан хандивыг зориулалтын бусаар зарцуулсан гэж үзэн нягтлан бодогчийг хувь тэнцүүлэн төлүүлэх нь үндэслэлгүй, учир нь хандивыг өөртөө хувьдаагүй, мөн тухайн орлогыг улсын орлого болгох эсвэл байгууллагад төлүүлэх талаар акт дээр тодорхой заагаагүй нь эрх зүйн зөрчилтэй (Төрийн хяналт шалгалтын тухай хууль 10.12.2).