Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Татварын актаар ногдуулсан нөхөн татвар, торгууль, алданги, хүүг тусгай өршөөлийн болон ил тод байдлын хуулиар чөлөөлүүлэх эсэхийн эрх зүйн маргаан үүсчээ. Татвар төлөгч компани нь хуулийн хүчин төгөлдөр болсон шийдвэрээр тогтоогдсон төлбөрөөс захиргааны шийтгэл хэсгийг өршөөлд хамруулах, мөн нуусан орлогыг ил тод болгосон үндэслэлээр нөхөн татвараас чөлөөлүүлэхийг шаардсан. Татварын алба нь нөхөн татвар нь хохирол нөхөн төлөх хэлбэр тул өршөөлд хамрагдахгүй, мөн өршөөлийн хуульд энэ төрлийн төлбөр багтаагүй гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нөхөн татвар, торгууль, алданги, хүүг бүгдийг нь өршөөлийн болон ил тод байдлын хуулийн үйлчлэлд хамруулахыг шаардсан. Нөхөн татварыг захиргааны шийтгэл биш хохирол гэж үзэхгүй байх, мөн татварын алба нь нуусан орлогыг баталгаажуулсан тул ил тод байдлын хуулийн давуу талыг хүртэх ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нөхөн татвар нь улсын төсөвт оруулж байгаа хохирол нөхөн төлөх хэлбэр тул захиргааны шийтгэл биш, өршөөлийн хуулийн үйлчлэлд хамрагдахгүй гэж үзсэн. Мөн ил тод байдлын хууль нь сайн дурын үндсэн дээр тайлагнасан тохиолдолд л үйлчлэх бөгөөд энэ хэргээр татварын зөрчлийг байцаагч илрүүлсэн тул хуулийн үйлчлэлд хамрагдах үндэслэлгүй гэж тайлбарласан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нь торгууль, алданги, хүүг өршөөлд хамруулсан ч нөхөн татвараас чөлөөлөх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Шүүх нь нөхөн татвар нь татвар төлөх үүрэг буюу хохирол нөхөн төлөх хэлбэр тул захиргааны шийтгэл биш, өршөөлийн хуулийн үйлчлэлд хамрагдахгүй гэж үзсэн. Мөн ил тод байдлын хууль нь сайн дурын үндсэн дээр тайлагнасан тохиолдолд л үйлчлэх бөгөөд энэ хэргээр зөрчлийг татварын байцаагч илрүүлсэн тул хуулийн давуу тал хүртэх эрхгүй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нөхөн татвар нь татвар төлөх үүрэг буюу улсын төсөвт оруулж байгаа хохирол нөхөн төлөх хэлбэр тул захиргааны шийтгэл гэж үзэхгүй, өршөөлийн хуулийн үйлчлэлд хамрагдахгүй. (Татварын ерөнхий хууль 18.1.1)
• Ил тод байдлыг дэмжих хууль нь хувь хүн, хуулийн этгээдийн зүгээс сайн дурын үндсэн дээр нуусан орлогоо ил тод болгон тайлагнасан тохиолдолд л үйлчлэх бөгөөд татварын байцаагчийн шалгалтаар зөрчил илэрсэн тохиолдолд хамрагдахгүй. (Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хууль 1.1, 4.1)