📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: "Т а и" ХХК-ийн ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн талбайн хэсэг тусгай хамгаалалтанд авсан газарт хамаарч байсан тул хууль бус үйл ажиллагаа хийсэн гэсэн гомдол.
- Нэхэмжлэгч: "Т а и" ХХК - тусгай зөвшөөрлийн талбайн хэсэг тусгай хамгаалалтанд авсан газарт хамаарч байсан тул хууль бус үйл ажиллагаа хийсэн гэсэн гомдлыг шаардласан.
- Хариуцагч: Ашигт малтмалын газар - тусгай хамгаалалтанд авсан газарт хамаарч байсан тул хууль бус үйл ажиллагаа хийсэн гэсэн гомдлыг зөвшөөрч, сонгон шалгаруулалтын босго үнийг гаргуулах шаардлагыг хүлээн авахгүй гэсэн.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Ашигт малтмалын газар нь тусгай хамгаалалтанд авсан газарт хамаарч байсан тул хууль бус үйл ажиллагаа хийсэн гэсэн гомдлыг зөвшөөрч, сонгон шалгаруулалтын босго үнийг гаргуулах шаардлагыг хүлээн авахгүй гэсэн.
- Үндэслэл: Ашигт малтмалын тухай хуулийн 8.1.5, 9.1.7, 11.1.14, 11.1.18, 11.1.22, 11.1.23, 11.1.25, 14.3, Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийн 25.2, 26.1.
⚖️ ДАВЖ ЗААЛДАХ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хууль бус үйл ажиллагааны талаар зөв дүгнэсэн боловч түүний улмаас учирсан хохирлын талаар буруу дүгнэж шийдвэрлэсэн байх тул.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, сонгон шалгаруулалтын босго үнийг 7,499,797.8 төгрөгийг гаргуулах шаардлагыг хангасан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан шатны шүүх хууль бус үйл ажиллагааны талаар зөв дүгнэсэн боловч түүний улмаас учирсан хохирлын талаар буруу дүгнэж шийдвэрлэсэн байх тул.
- Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч давж заалдах гомдолдоо “... солбицол нь тодорхой гараагүй байсан, сонгон шалгаруулалтын дараа гарсан учраас сонгон шалгаруулалт зарласан үйлдлийг хууль бус гэж үзэхгүй” гэх боловч Монгол Улсын Их Хурлын 2011 оны 04 дүгээр тогтоолоор Д аймгийн М сумын нутаг дэвсгэрт орших “А н Богд уул” орчмыг тусгай хэрэгцээнд авахаар тодорхой заажээ.
- Нэхэмжлэгч нь өөрийн тусгай зөвшөөрлийн талбайн зарим хэсэг нэгэнт тусгай хэрэгцээний газарт хамаарч байгаатай холбоотой хүсэлтээ гарган буцааж өгсөн байх бөгөөд энэхүү үйл ажиллагаа нь Ашигт малтмалын тухай хуулийн 55.1-д зааснаар тусгай зөвшөөрлийн талбайн тодорхой хэсгийг өөрийн хүсэлтээр буцаан өгч байгаа хэрэг биш, хариуцагчийн дээрх хууль бус үйл ажиллагаатай холбоотой байх тул хариуцагчийн төлөөлөгчийн “... өөрсдөө буцааж өгсөн тул хохирол төлөх үндэслэлгүй” гэх тайлбар, гомдлыг хүлээн авах боломжгүй.
- Нэхэмжлэгчийн сонгон шалгаруулалтын үнэд төлсөн 285 сая төгрөгийг хайгуулын талбайн хэмжээнээс хамаарч төлөөгүй, урьд нь хайгуул хийсэн хуулийн этгээдийн зардлыг харгалзан тогтоосон байх бөгөөд нэхэмжлэгч “Т а и” ХХК нь тухайн тусгай зөвшөөрлийн 43783,56 м.кв талбайг эзэмшиж хайгуулын үйл ажиллагааг явуулж байх тул сонгон шалгаруулалтын босго үнэд төлсөн төлбөрийг талбайн хэмжээнээс хамааруулж хувьлан тооцож нэхэмжилсэн төлбөрийг хариуцагчийн дээрх үйл ажиллагааны улмаас учирсан хохирол гэж үзэхээргүй байна.
- Ашигт малтмалын тухай хуулийн 32.1, 32.2-т зааснаар хайгуулын тусгай зөвшөөрлийн төлбөрийг талбайн хэмжээнээс хамаарч жил бүр төлдөг тул тусгай хэрэгцээний газарт хамаарах хэсгийг сонгон шалгаруулалтаар эзэмшүүлсэн хариуцагчийн хууль бус үйл ажиллагааны улмаас илүү төлж байсан тусгай зөвшөөрлийн төлбөрийг учирсан хохирол гэж үзэх үндэслэлтэй тул буцаан өгсөн 12314.94 га талбайд хамаарах хэсгийг гаргуулах нэхэмжлэлийг хангах үндэслэлтэй байна.