Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Багийн Засаг даргыг сонгох сонгуулийн үйл явц болон санал авах эрх бүхий иргэдийн бүртгэлтэй холбоотой захиргааны актын хүчингүй болгох маргаан. Багийн иргэдийн Нийтийн хурлаар багийн Засаг даргыг томилуулахаар уламжлах тогтоол болон түүнийг томилсон захирамжийг нэхэмжлэгч хүчингүй болгохыг хүссэн ба гуравдагч этгээд сонгуулийн үр дүн болон санал авах эрх бүхий иргэдийн харьяаллыг нотлохгүй гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Багийн Засаг даргыг томилох тогтоол болон захирамжийг хүчингүй болгох шаардлагатай, учир нь сонгуулийн явцад багийн харьяалалгүй иргэд оролцсон нь хууль зөрчсөн.
• Гуравдагч этгээд: Сонгуулийн үр дүн болон санал авах эрх бүхий иргэдийн харьяаллыг нотлохгүй байгаа тул харьяалалгүй иргэдийн санал нэмж тооцохгүйгээр гаргасан шийдвэр үндэслэлгүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн. Давж заалдах шат анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн, учир нь сонгуулийн хуралдаанд багийн харьяалалгүй иргэд оролцсон нь тухайн үед мэдэгдэж, хэлэлцэгдээгүй байсан тул захиргааны актын хууль зүйн үндэслэлийг хянахдаа тухайн цаг хугацаанд болсон үйл баримтын хүрээнд дүгнэх ёстой. Мөн нэр дэвшигчдийн авсан санал хоорондын зөрүү нь багийн харьяалалгүй иргэдийн тооноос их байгаа нь сонгуулийн дүнд нөлөөлөхүйц байсан тул олонхийн санал авсан гэж үзэх нь буруу юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сонгуулийн хуралдаанд багийн харьяалалгүй иргэд оролцсон нь багийн Засаг даргыг сонгох санал хураалтын дүнд нөлөөлөхүйц байсан тул сонгуулийн зохион байгуулалт болон иргэдийн бүртгэлийг шалгаагүй нь хууль зүйн шаардлагыг хангаагүй (Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хууль 26.2).
• Захиргааны актын хууль зүйн үндэслэлийг хянахдаа тухайн цаг хугацаанд болсон бодит үйл баримтын хүрээнд дүгнэх ёстой тул шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад тогтоосон баримтыг үндэслэн дүгнэлт гаргах нь зөв.
• Санал авсан иргэдийн олонхийн буюу 50-иас дээш хувийн санал авсан нэр дэвшигчийг томилуулахаар санал болгох ёстой заалтыг хангаагүй тул тухайн тогтоол болон захирамж нь хүчингүй болгогдох үндэслэлтэй.