📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Сэлэнгэ аймгийн Шаамар сумын Засаг даргын буруутай үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй нийтийн өмчид учирсан 2,779,027,850 төгрөгийн хохирлыг нөхөн төлүүлэх хуульд заасан үүргээ Үндэсний аудитын газар биелүүлээгүй эс үйлдэхүй гаргасан эсэхийг тогтоолгож, хохирлыг нөхөн төлүүлэх захиргааны акт гаргахыг даалгуулах тухай нэхэмжлэл.
- Нэхэмжлэгч: "ОШ" НҮТББ нь Үндэсний аудитын газар нь дээрх хохирлыг нөхөн төлүүлэх хуулиар хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй тул эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоож, акт гаргахыг даалгахыг шаардсан.
- Хариуцагч: Үндэсний аудитын газар нь Төрийн аудитын тухай хуулийн хүрээнд хараат бусаар үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд дотоод аудитын нэгж нь холбогдох ажиллагааг явуулаагүй тул энэ асуудлыг шийдвэрлэх боломжгүй, мөн шүүхээс актын хувь ирүүлээгүй гэж маргасан.
📌 НОТЛОХ БАРИМТУУД
- Сэлэнгэ аймгийн Сум дундын Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2016 оны 06 сарын 17-ны өдрийн 338 тоот шийдвэрээр Шаамар сумын Засаг даргын буруутай үйл ажиллагааны улмаас учирсан 2,779,027,850 төгрөгийн хохирлыг Засгийн газрын тусгай сангаас олгохоор шийдвэрлэсэн.
- Засгийн газрын тусгай сангаас Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдын 2017 оны 06 сарын 20-ны А/166 тоот тушаалаар 500,000,000 төгрөгийг нөхөн төлсөн.
- Нэхэмжлэгчээс Үндэсний аудитын газарт 2018 оны 02 сарын 01-ний өдрийн 1/03 тоот албан бичгээр хохирлыг нөхөн төлүүлэх үүргээ хэрэгжүүлэхийг шаардсан боловч Үндэсний аудитын газар нь 2018 оны 03 сарын 15-ны 01/726 тоот албан бичгээр "хараат бусаар үйл ажиллагаа явуулдаг, санхүүгийн аудит хийгдэж байна" гэх хариу өгсөн.
- Хариуцагчийн тайлбарт Захиргааны ерөнхий хуулийн 103 дугаар зүйлийн 103.4-т зааснаар шүүхээс холбогдох актын хувь ирээгүй, мөн Засгийн газрын нөөц сан нь дотоод аудитын нэгжгүй тул Төрийн аудитын байгууллага хариуцах ёстой ч дээд шатны дотоод аудитын нэгж нь ажиллагаа явуулаагүй гэжээ.
🏛️ ШҮҮХИЙН ШИЙДВЭР
- Өдөр: [yyyy-mm-dd], Дугаар: 210/МА2025/00XXX
- Шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 103.2-т "гэм буруутай албан тушаалтнаар хохирлыг төлүүлэх үүргийг тухайн захиргааны байгууллагын дээд шатны байгууллагын дотоод аудитын нэгж хариуцна".
- Захиргааны ерөнхий хуулийн 103.3-т "дотоод аудитын нэгж байхгүй бол төрийн аудитын байгууллага хариуцна".
- Засгийн газрын тусгай сан нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 103.2-т заасан дотоод аудитын нэгжгүй тул Үндэсний аудитын газар хохирлыг нөхөн төлүүлэх үүрэгтэй.
- Сэлэнгэ аймгийн Шаамар сумын Засаг даргын буруутай үйл ажиллагааны улмаас учирсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх Захиргааны ерөнхий хуульд заасан Үндэсний аудитын газрын үүргийг хэрэгжүүлээгүй эс үйлдэхүйг хууль бус гэж үзэх нь үндэслэлтэй.
- Гэвч Захиргааны ерөнхий хуулийн 103.4-т "гомдлыг хянан шийдвэрлэсэн дээд шатны захиргааны байгууллага болон шүүх хохирлыг буруутай албан тушаалтнаар төлүүлэхээр гаргасан актын хувийг холбогдох аудитын байгууллагад хүргүүлэх үүрэгтэй" гэж заасан. Энэ ажиллагаа хийгдээгүй байна.
- Үндэсний аудитын газар нь Төрийн аудитын тухай хуулийн 7.2-т зааснаар хараат бусаар ажилладаг тул нэхэмжлэгчийн шаардлагыг шууд биелүүлэх боломжгүй байна.
- Хохирлыг нөхөн төлүүлэх процедур тодорхойгүй, хуульд заасан шаардлагатай актын хувь Үндэсний аудитын газарт ирүүлээгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэх нь хууль зүйн үндэслэлгүй.