Тогтоол №5846

ХЭРГИЙН ТАНИЛЦУУЛГА: Ашигт малтмал ашиглах тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч компани нь өөрийн эдэлбэрийн талбай дотор уурхайн үйл ажиллагаа явуулах зорилгоор газар ашиглах зөвшөөрөл хүссэн боловч тухайн орон нутгийн Засаг даргын шийдвэрээр татгалзсан тул уг шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоолгохоор шүүхэд хандсан. Нэхэмжлэгч нь ашигт малтмалын зориулалттай газрыг ашигт малтмалын хуулиар зохицуулах ёстой бөгөөд Засгийн газраас олгосон тусгай зөвшөөрлийн дагуу эрх үүссэн гэж үзжээ. Хариуцагч тал нь тухайн газрыг орон нутгийн газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөнд тусгаагүй, мөн гуравдагч этгээдийн эзэмшлийн газартай давхцаж байгаа тул олгох боломжгүй гэж тайлбарласан.

АНХАН ШАТ: Шүүх нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Газрын тухай хуулийн 2.2, 55.1, Газрын хэвлийн тухай хуулийн 10.2-т заасны дагуу ашигт малтмал олборлохтой холбоотой харилцааг Ашигт малтмалын тухай хуулиар зохицуулна. Ашигт малтмалын тухай хуулийн 4.1.7, 12.1.2, 27.1.1, 35.3.7, 36.1-д заасны дагуу тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь уурхайн эдэлбэрт ашигт малтмал олборлох зорилгоор газар ашиглах эрхтэй бөгөөд энэ тохиолдолд Газрын тухай хуулийн иргэн, хуулийн этгээдэд газар эзэмшүүлэх, ашиглуулахтай холбогдсон хэм хэмжээг хэрэглэхгүй. Нэхэмжлэгчийн хүсэлт гаргасан газар нь гуравдагч этгээдийн эзэмшлийн газартай давхцаж байгаа нь тогтоогдсон бөгөөд тусгай зөвшөөрөл олгохоос өмнө гуравдагч этгээдэд газар эзэмших эрх үүссэн байсан.

ҮНДЭСЛЭЛ: Газрын тухай хуулийн 2.2, Газрын хэвлийн тухай хуулийн 10.2-т зааснаар газрын хэвлий, байгалийн баялгийг ашиглах харилцааг тусгай хуулиар зохицуулна. Ашигт малтмал олборлох харилцааг Ашигт малтмалын тухай хуулиар нарийвчлан зохицуулсан байдаг. Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь ашигт малтмал олборлохын тулд Газрын тухай хуульд заасан нөхцөл, журмын дагуу газар ашиглах эрх авах шаардлагагүй бөгөөд тусгай зөвшөөрөл олгогдсоноор газар эзэмших эрх шууд үүснэ. Гэвч нэхэмжлэгчийн ашиглах гэсэн газар нь өмнө нь иргэнд эзэмшүүлсэн байсан бөгөөд энэ нь тусгай зөвшөөрөл олгохоос өмнө үүссэн эрх байсан тул уг шийдвэр нь нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчсөн үндэслэл тогтоогдоогүй байна.