Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын маргаан — өндөр насны тэтгэврийн нэмэгдэл олгохгүй байгаа эс үйлдэхүй. Нэхэмжлэгч нь түүний нөхөр нас барсны дараа тэтгэврийн 20 хувийн нэмэгдэл авах хүсэлт гаргасан боловч захиргааны байгууллага түүнийг татгалзсан байна. Нэхэмжлэгч нь гэр бүлийн гишүүн хоёулаа тэтгэвэр авагч байх шаардлага хангаагүй гэх үндэслэлээр энэхүү эс үйлдэхүйг хууль бус гэж үзэн шүүхэд ханджээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нас барсан нөхрийн тэтгэврийн 20 хувийн нэмэгдлийг авах эрхтэй тул тэтгэвэр авахад нь нэмэгдүүлэн тооцох ёстой гэж үзэж байна.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэврийн нэмэгдэл авахын тулд гэр бүлийн гишүүн хоёулаа нас барах үед тэтгэвэр тогтоолгосон байх ёстой тул нэхэмжлэгч шаардлага хангаагүй гэж үзэж байна.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, тэтгэврийн нэмэгдлийг олгохыг даалгав. Шүүх нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг хангахаар шийдсэн бөгөөд энэ нь дараах үндэслэлтэй:

• Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хуулийн 9.1-д заасан гэр бүлээ бүртгүүлсэн, 20 ба түүнээс дээш жил хамт амьдарсан байх шаардлагыг хангасан тул нэмэгдэл авах эрхтэй байх баримттай, учир нь тухайн хуульд нас барах үед эхнэр, нөхөр хоёулаа тэтгэвэр авагч байх гэсэн тусгай нөхцөл заагаагүй байна.
• Нас барсан тэтгэвэр авагч болон нэхэмжлэгч нь хуульд заасан амьдарсан хугацаа болон гэрлэлтийн нөхцөлийг хангасан тул нэмэгдэл авах эрхтэй, учир нь хууль тогтоогч насны шалгуурыг хасаж, зөвхөн гэр бүлийн холбоо болон амьдарсан хугацааг л заасан байна.
• Нэхэмжлэгч нь нас барсан тэтгэвэр авагчийн нас барсны дараагийн 2 дахь сараас эхлэн нэмэгдэл авах эрхтэй тул 2025 оны 5 дүгээр сарын 07-ны өдрөөс эхлэн тооцох ёстой (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 9.2, 9.3).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Өндөр насны тэтгэвэр авагч нас барсан тохиолдолд түүний нөхөр, эхнэр нь гэрлэлт болон хамт амьдарсан хугацааны шаардлагыг хангасан бол тэтгэвэр нэмэгдэх эрхтэй, учир нь хуульд тэднийг нас барах үед тэтгэвэр авагч байх ёстой гэсэн нэмэлт хязгаарлалт заагаагүй (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 9.1).
• Тэтгэврийн нэмэгдлийг нас барсан тэтгэвэр авагчийн авч байсан тэтгэврийн 20 хувиар тооцно (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 9.2).
• Тэтгэврийн нэмэгдлийг нас барсан тэтгэвэр авагчийн нас барсны дараагийн 2 дахь сараас эхлэн олгоно (Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хууль 9.3).