Дорнод аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Газрын эзэмшлийн хэмжээ, байршилд үүссэн маргаан — давхцсан газрын эзэмшлийн эрхийг сэргүүлэх, захиргааны шийдвэрийг өөрчлөх. Нэхэмжлэгч нь анх олгогдсон газрын хэмжээг буруу тооцсон, улмаар хөрш зэргэлдээ иргэнд давхцуулан олгосон хэсгийг өөрийн эзэмшилд нэмж авахыг шаардсан. Хариуцагч байгууллага нь кадастрын зургийн дагуу шийдвэр гаргасан бөгөөд нэхэмжлэгч хөөн хэлэлцэх хугацааг алдсан, маргаан нь эвлэрч шийдвэрлэгдсэн гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Газрын албаны ажилтны буруугаас шалтгаалан эзэмших эрхтэй газраа бүрэн эзэмшиж чадаагүй, хөршийн эзэмшилтэй давхцсан хэсгийг хасаад өөрийн эзэмшилд нэмж олгохыг, мөн хөршийн эзэмшлийн хэмжээнд өөрчлөлт оруулахыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Кадастрын зургийн дагуу хууль ёсны шийдвэр гаргасан, нэхэмжлэгч өмнө нь холбогдох байгууллагуудаар хөөцөлдсөн ч шийдвэрлэгдээгүй, маргаантай хэсгийг гэр бүлийн хэрэгцээгээр эзэмшүүлэхээр ИТХ-аар шийдвэрлэсэн тул шүүхэд хандах үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Газрын тухай хуулийн 31.3 заалтын дагуу бусдын газартай давхцаагүй байх шаардлагыг тавьдаг ч, энэ хэргийн нөхцөл байдлыг харвал нэхэмжлэгчийн эзэмшлийн газрыг хөрш иргэнд давхцуулан олгосон гэж үзэх баримт дутмаг байна. Үүний оронд анхны хэмжилт хийхэд захиргааны байгууллагын ажилтны буруугаас шалтгаалан нэхэмжлэгчийн эзэмших эрхтэй газрын хэмжээг бууруулж тогтоосон нь тогтоогдсон. Иймд давхцуулсан хэсгийг хасаж, нэхэмжлэгчийн эзэмшилд нэмж олгох боломжтой ч, энэ нь захиргааны байгууллагын үүрэг бөгөөд шүүх нь хөршийн эзэмшлийн шийдвэрийг шууд өөрчлөх эрхгүй гэж үзсэн. Мөн хөрш иргэн газрыг хууль ёсны журмаар шилжүүлэн авсан тул түүнийг буруутгах үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газрын эзэмшлийн хэмжээг буруу тооцсон, улмаар бусдын эзэмшилтэй давхцсан тохиолдолд шүүх нь хөршийн эзэмшлийн шийдвэрийг шууд өөрчлөхөөр хариуцагч байгууллагад даалгах нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрдөггүй. (Газрын тухай хууль 31.3)
• Газрын хэмжээг буруу хэмжиж, багасган олгосон нь захиргааны байгууллагын ажилтны алдаагаас үүдэлтэй бол нэхэмжлэгчийн эзэмшлийн эрхийг сэргээх, хэмжээг нь тохируулах асуудлыг захиргааны байгууллага шийдвэрлэх ёстой. (Газрын тухай хууль 60.2)
• Үл хөдлөх эд хөрөнгөтэй холбоотой маргааныг шийдвэрлэхдээ хуульд заасан хөөн хэлэлцэх хугацааг мөрдөх шаардлагатай бөгөөд нэхэмжлэгч эрхээ зөрчигдсөнийг мэдсэнээс хойш хугацаа алдсан эсэхийг шалгах нь чухал. (Иргэний хууль 75.2.2)