Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Захиргааны хэрэг — газрын зөрчил арилгах, эд хөрөнгийг албадан буулгах. Нэхэмжлэгч нь өмчлөх эрхийн гэрчилгээгүй гараашийг худалдан авсан байна. Хариуцагч захиргааны байгууллага нь газрын ашиглалтыг сайжруулах, замын түгжрэлийг бууруулах зорилгоор тухайн байршлыг газрын зөрчил гэж үзэн, гараашийг нураах захирамж гаргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Захиргааны байгууллагын захирамж хууль бус бөгөөд сонсох ажиллагаа явуулж, өөрийн эд хөрөнгийг нураасан тул хохирлыг гаргуулах ёстой гэсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Газрын зөрчил арилгах зорилгоор гаргасан захирамж хууль ёсны бөгөөд нэхэмжлэгч газрын эзэмших эрхийг зохих журмаар авч байгаагүй тул хамгаалагдах эрхгүй гэсэн.

Шийдвэр ба үндэслэл

Нэхэмжлэлийг бүрэн хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. Захиргааны байгууллага нь газрын зөрчлийг арилгах, газрыг чөлөөлөх чиг үүргийг хэрэгжүүлж, Газрын тухай хууль 5.1, 27.1, 27.3, 27.4, 57.3, 57.4 зааллуудыг баримтлан захирамж гаргасан тул уг үйлдэл хууль ёсны юм. Нэхэмжлэгч нь тухайн гараашийг эзэмших, ашиглах эрхийг зохих журмаар авч байгаагүй тул төрийн өмчийн газар дээр баригдсан хувийн өмчийн гарааш нь хамгаалагдах эрхгүй, учир нь хүчин төгөлдөр эрхийн гэрчилгээгүй тохиолдолд газрыг эзэмших, ашиглах эрх шууд дагаж үүсэхгүй (Улсын дээд шүүхийн 2022 оны 12 дугаар сарын 19-ний өдрийн 81 дүгээр тогтоол).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар эзэмших, ашиглах эрхийг зохих журмаар авч байгаагүй тохиолдолд тухайн газрын дээр баригдсан хувийн өмч нь хамгаалагдах эрхгүй (Газрын тухай хууль 27.1, 27.3, 27.4, 57.3, 57.4).
• Төрийн өмчийн газар дээр баригдсан хувийн өмчийн гараашийг эзэмших, ашиглах эрхийг авах үүрэг нь хуульд заасан журмаар хэрэглэх ёстой тул газар эзэмших эрх шууд дагаж үүсэхгүй.
• Захиргааны байгууллага нь газар чөлөөлөх, газрын зөрчил арилгах чиг үүргийг хэрэгжүүлэхдээ хуульд заасан бүрэн эрхийн хүрээнд ажилласан тул захирамж хууль бус биш.