Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

Үйл явдал

Үл хөдлөх хөрөнгийн худалдах, худалдан авах гэрээг хүчин төгөлдөр бус болгох болон орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх маргаан. Нэхэмжлэгч нар өмнөх эзэмшигчийн нэр дээрх орон сууцыг төлбөрийг нь бүрэн төлж худалдан авсан боловч хариуцагч тал гэр бүлийн гишүүний зөвшөөрөлгүйгээр тухайн хөрөнгийг гуравдагч этгээдэд дамжуулах гэрээ байгуулсан тул хэлцлүүдийг хүчингүй болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Орон сууцын төлбөрийг төлж, эзэмшигчээр бүртгүүлсэн тул өмчлөх эрхтэй, хариуцагч тал гэр бүлийн гишүүний зөвшөөрөлгүйгээр хөрөнгийг бусдад худалдаалсан нь хууль бус тул гэрээг хүчингүй болгож, байрыг чөлөөлүүлэх ёстой гэж үзэв.
• Хариуцагч: Орон сууц нь гэр бүлийн хамтын өмч тул гэр бүлийн гишүүний зөвшөөрөлгүйгээр худалдаалсан нь хууль бус, иймд худалдах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцож, өмчлөх эрхийг сэргээх хэрэгтэй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, харин давж заалдах шатны шүүх худалдах гэрээг хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж тогтоож, өмчлөх эрхийг анхны эзэмшигчийн нэр дээр сэргээхээр шийдвэрлэсэн. Хяналтын шат давж заалдах шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь нэхэмжлэгч тал анхны худалдан авах гэрээг байгуулсан үед хариуцагчийн зөвшөөрөл авсан гэх баримт нотлогдоогүй тул уг гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.8). Мөн нэхэмжлэгч нарын хооронд байгуулсан дараагийн гэрээ нь хэлцэл хийх жинхэнэ хүсэл зориггүй, дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл байсан тул хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.2).

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх хөрөнгийг худалдах гэрээ байгуулахдаа гэр бүлийн гишүүний зөвшөөрөл авахгүй бол тухайн гэрээ нь хүчин төгөлдөр бус хэлцэл болно (Иргэний хууль 56.1.8).
• Хэлцэл хийхдээ талууд эрх зүйн үр дагавар үүсгэх жинхэнэ хүсэл зориггүй, зөвхөн дүр үзүүлэн хийсэн тохиолдолд уг хэлцэл нь хүчин төгөлдөр бус байна (Иргэний хууль 56.1.2).
• Хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг арилгуулахдаа шилжүүлсэн бүх зүйлийг харилцан буцааж өгөх үүрэгтэй (Иргэний хууль 56.5).