Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

Үйл явдал

Худалдах-худалдан авах гэрээний үнийн төлбөр болон гэрээний үүрэг гүйцэтгэх хугацаа хэтрэхэд хүргэсэн нөхцөл байдал, алдангийн эрхтэй холбоотой эрх зүйн маргаан. Нэхэмжлэгч тал хариуцагчид гэрээний үнийн дүн болон гэрээний үүрэг гүйцэтгэлийн хугацаа хэтэрсэн тул алданги гаргуулах шаардлага гаргасан. Хариуцагч тал гэрээний зүйл доголдолтой байсан тул төлбөрийг буцаан авах, сөрөг нэхэмжлэл гаргаж маргажээ.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний үнийн дүн болон хугацаа хэтэрсэн тул гэрээний дагуу тохиролцсон алдангийг гаргуулах шаардлагатай гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээний зүйл доголдолтой байсан тул гэрээг цуцлах эрхтэй бөгөөд төлбөрийг буцаан авах эрхтэй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд нэхэмжлэгчийн үндсэн шаардлагын зарим хэсгийг олгож, сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Хяналтын шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн, учир нь хариуцагчийн төлбөр төлөхөөс татгалзсан үндэслэл нь субьектив шинжтэй, гэрээний гүйцэтгэлтэй холбоотой маргаан болон талуудын хоорондын санал зөрөлдөөн нь үүрэг гүйцэтгэх боломжгүй болгосон обьектив нөхцөл байдал биш байсан тул хариуцагчийг алдангаас чөлөөлөх үндэслэлгүй байна. Мөн хариуцагч нь эд хөрөнгийг шалгаж авах мэдлэгтэй этгээд тул гэрээгээр шилжүүлэн авсан эд хөрөнгийн доголдолтой холбоотой шаардлага гаргах эрхээ алдсан гэж үзэн сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний гүйцэтгэлтэй холбоотой маргаан, баримтаар нотлогдоогүй нөхцөл байдал, талуудын хоорондын санал зөрөлдөөн нь үүрэг гүйцэтгэх боломжгүй болгосон обьектив нөхцөл байдал биш тул үүрэг гүйцэтгэгчийг хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй (Иргэний хууль 222.2).
• Хариуцагч нь гэрээний дагуу борлуулалтын орлогыг хүлээн авч, төлбөрийн үүргээ гүйцэтгэх бүрэн боломжтой байсан тул төлбөрийг шаардах эрхтэй (Иргэний хууль 243.1).
• Шалгаж авах мэдлэгтэй этгээд гэрээгээр шилжүүлэн авсан эд хөрөнгийн хувьд доголдолтой холбоотой шаардлага гаргах эрхээ алдсан гэж үзнэ (Иргэний хууль 255.1.2).