Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

Үйл явдал

Гэрээний нөхцөл өөрчлөгдсөн үед гэрээг өөрчлөх эсвэл гэрээнээс татгалзах эрх, мэтгэлцэх зарчмын хэрэгжилттэй холбоотой маргаан. Захиалагч нь барилга барих гэрээний дагуу төлбөрөө бүрэн гүйцэтгэсэн тул орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгохыг шаардсан боловч гүйцэтгэгч нь барилгын материалын үнэ болон валютын ханш өссөн нөхцөл байдлыг үндэслэн гэрээний үнийг өөрчлөх эсвэл гэрээнээс татгалзах шаардлага тавьсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гэрээний дагуу төлбөрөө бүрэн төлж үүргээ биелүүлсэн тул тохиролцсон үнээр орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгоно, хариуцагчийн үнийн өсөлт шаардах албан бичиг нь гэрээний үнийг өөрчлөхгүй байх заалтыг зөрчсөн дарамт болсон гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Барилгын өртөг болон валютын ханш эрс өссөн нь гэрээ байгуулах үеийн таамаглал бодит байдалтай нийцэхгүй болсон тул гэрээнээс татгалзах эрхтэй бөгөөд үүнийг мэдэгдсэн тул гэрээний харилцаа дуусгавар болсон гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг ханган өмчлөгчөөр тогтоож, давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон байна. Хяналтын шатны шүүх анхан болон давж заалдах шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Учир нь хариуцагч талын гаргаж өгсөн барилгын өртгийн өсөлтийн баримт нь зах зээлийн бодит өсөлтийг нотлох боломжгүй байсан тул мэтгэлцэх зарчмыг бүрэн хэрэгжүүлээгүй, мөн гэрээг өөрчлөх эсвэл татгалзах эрх, нөхцөл байдлыг зохицуулах талуудын үүрэг хэрхэн хэрэгжсэн бодит нөхцөл байдлыг бүрэн үнэлж дүгнэгээгүй тул шийдвэр үндэслэлгүй болсон гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний нөхцөл өөрчлөгдсөн үед талууд гэрээг өөрчлөх эсвэл татгалзах эрхтэй боловч энэ нь нөхцөл байдлыг зохицуулах арга хэмжээг тэргүүн ээлжинд авах үүргээ хэрхэн хэрэгжүүлсэн бодит баримтад үндэслэлтэй байх ёстой (Иргэний хууль 220.1, 220.3).
• Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад талуудын гаргасан баримтыг үнэлэхдээ зөвхөн нэг талын баримтад тулгуурлан дүгнэлт хийх нь мэтгэлцэх зарчмын үндсэн зарчмыг зөрчсөн гэж дүгнэв (Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 6.1).
• Нөхцөл байдал өөрчлөгдсөн тул гэрээнээс татгалзах эрх үүсэх боловч тухайн үйл явц нь хуульд заасан журмын дагуу бодит баримтаар нотлогдсон байх шаардлагатай (Иргэний хууль 220.3, 220.4).