📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Ч.Б болон С.Ж нарын хооронд 2018.06.20-ны өдөр байгуулагдсан бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай иргэний хэргийг шүүх хуралдаанаар хэлэлцүүлэн шийдвэрлэх.
- Нэхэмжлэгч: Ч.Б - бэлэглэлийн гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах, өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай нэхэмжлэл гаргасан.
- Хариуцагч: С.Ж - нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Нэхэмжлэгч Ч.Б-гийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч С.Ж-ын сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай хэргийг хяналтын журмаар гомдол гаргасан бол шийдвэрлэх хүртэлх хугацаанд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн биелэлтийг баталгаажуулах тухай арга хэмжээ нь хэвээр үйлчлэх болохыг дурдаж шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.2, 56.1.8, 56.5, 106.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 70.2, 120.2.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Ч.Б
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөв тодорхойлж чадаагүй болохыг давж заалдах шатны шүүх хагас дутуу залруулсан, хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх тухай хэргийг хяналтын журмаар гомдол гаргасан бол шийдвэрлэх хүртэлх хугацаанд анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн биелэлтийг баталгаажуулах тухай арга хэмжээ нь хэвээр үйлчлэх болохыг дурдаж шийдвэрлэсэн нь хэрэгт байгаа.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг “хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох”, 2 дахь заалтыг “хэрэгсэхгүй болгосугай” гэж өөрчилж, шийдвэрийн бусад хэсгийг хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1, 60.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2, 116.2, 172.2.2.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Ч.Б
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулахдаа үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагад дурдаагүй, анхан шатны шүүх эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй, талууд мэтгэлцээгүй асуудлаар дүгнэлт хийснийг хэрэг маргааныг нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд шийдвэрлээгүй, улмаар Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлд заасныг зөрчсөн гэж үзнэ.
- Шийдвэр: Баянзүрх, Сүхбаатар, Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны тойргийн шүүхийн 2025 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдрийн 191/ШШ2025/02793 дугаар шийдвэр, Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2025 оны 06 дугаар сарын 13-ны өдрийн 210/МА2025/01028 дугаар магадлалыг тус тус хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулахдаа үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагад дурдаагүй, анхан шатны шүүх эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй, талууд мэтгэлцээгүй асуудлаар дүгнэлт хийснийг хэрэг маргааныг нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд шийдвэрлээгүй, улмаар Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлд заасныг зөрчсөн гэж үзнэ.
- Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулахдаа үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагад дурдаагүй, анхан шатны шүүх эрх зүйн дүгнэлт хийгээгүй, талууд мэтгэлцээгүй асуудлаар дүгнэлт хийснийг хэрэг маргааныг нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд шийдвэрлээгүй, улмаар Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлд заасныг зөрчсөн гэж үзнэ.
- Хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад буюу шүүх хуралдаанд нэхэмжлэгч талаас нэхэмжлэлийн шаардлагыг тодруулах, үүнтэй холбогдуулаад нотлох баримт гаргуулах хүсэлт гаргасан байх бөгөөд энэ нь тухайн хэргийг шийдвэрлэхэд ач холбогдолтой, нэхэмжлэлийн шаардлагад хамаарах, шүүхийн шийдвэрт нөлөөлөх хэмжээний баримт, материалын талаар гаргасан хүсэлтийг шүүх хүлээж аваагүй, хүсэлтийг шийдвэрлээгүй орхисон. Улмаар “нэхэмжлэгчийг шаардлагын үндэслэлээ нотлоогүй” гэж дүгнэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох үндэслэл болгосон нь шүүхийн шийдвэр хууль ёсны бөгөөд үндэслэл байх шаардлагад нийцэхгүй байна. Иймээс хэргийг дахин шийдвэрлүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаана.