📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Нэхэмжлэгч С.О нь хариуцагч Б.Б-тэй амаар даалгаврын гэрээ байгуулж, Б.Б нь С.О-ын мөнгийг бусдад зээлдүүлж, хүүгийн тодорхой хувийг С.О-т шилжүүлж байхаар тохиролцсон. Зээлдэгч З.Б нь зээлээ төлж дууссан боловч Б.Б нь С.О-т бүрэн шилжүүлээгүй тул 20,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. Хариуцагч Б.Б нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, өөрөө илүү төлөлт хийсэн гэж үзэн 21,871,500 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- Нэхэмжлэгч: С.О нь Б.Б-д холбогдуулан 20,000,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. Тэрээр З.Б-д 35,000,000 төгрөгийг сарын 5 хувийн хүүтэй зээлдүүлсэн бөгөөд Б.Б нь хүүгийн 1 хувийг авч, үлдэх 4 хувийг С.О-т шилжүүлж байхаар тохирсон. З.Б нь зээлээ төлж дууссан боловч Б.Б нь 20,000,000 төгрөгийг шилжүүлээгүй байна.
- Хариуцагч: Б.Б нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн 21,871,500 төгрөг гаргуулах тухай сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Тэрээр С.О-т нийт 101,884,000 төгрөг шилжүүлсэн бөгөөд энэ нь төлөх ёстойгоос 13,884,000 төгрөгөөр илүү байсан гэж тайлбарласан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2024-10-16, Дугаар: 182/ШШ2024/04219
- Шийдвэр: Б.Б-өөс 20,000,000 төгрөг гаргуулж, С.О-т олгосон. Б.Б-ийн сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 410.1, 493.6. Талуудын хооронд зуучлалын гэрээний харилцаа үүссэн. Хариуцагч нь З.Б-тэй зуучилсан зуучлалын гэрээний дагуу 20,000,000 төгрөгийг шилжүүлэх үүргээ биелүүлээгүй. Сөрөг нэхэмжлэлээр нэхэмжлэгч үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн нь тогтоогдоогүй.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2024-12-23, Дугаар: 210/МА2025/00010
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, нотлох баримтыг бүрэн үнэлээгүй.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, үндсэн болон сөрөг нэхэмжлэлийг тус тус бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 399.1, 492.1.1. Талуудын хооронд даалгаврын гэрээний харилцаа үүссэн. Хариуцагч нь даалгаврын гэрээний үүргээ биелүүлж, нэхэмжлэгчийн заасан этгээдийн дансанд 53,907,772 төгрөгийг шилжүүлсэн тул нэхэмжлэгч 20,000,000 төгрөг шаардах эрхгүй. Сөрөг нэхэмжлэлийн хувьд, нэхэмжлэгч үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөн нь тогтоогдоогүй.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2025-02-06, Дугаар: 001/ШХТ2025/00145
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 172.2.1, 172.2.2, 172.2.4-т заасныг зөрчиж, хуулийг буруу хэрэглэсэн.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “Иргэний хуулийн 399.1” гэснийг “Иргэний хуулийн 410.1, 412.1” гэж өөрчилж, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хяналтын шатны шүүх зохигчдын хооронд Иргэний хуулийн 410.1-д заасан зуучлалын гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн. Анхан шатны шүүх гэрээний харилцааг зөв тодорхойлсон боловч үүргийг тооцохдоо нотлох баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.1, 40.2-т заасан журмын дагуу үнэлж чадаагүй.
- Давж заалдах шатны шүүх талуудын хооронд даалгаврын гэрээний харилцаа үүссэн гэж дүгнэсэн нь Иргэний хуулийн 399.1-д заасныг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн байна.
- Талуудын хоорондын харилцаа нь нэхэмжлэгчийг З.Б-тэй зээлийн гэрээ байгуулахад хариуцагч зуучилсан бөгөөд хөлсөнд 1 хувийн хүүг авахаар тохирсон нь зуучлалын гэрээний шинжид илүү нийцсэн. Энэ нь даалгаврын гэрээний төлөөлөх агуулгаас ялгаатай.
- Зээлийн гэрээнд зуучлах гэрээг бичгээр байгуулах шаардлага (Иргэний хуулийн 412.2) хангагдаагүй ч энэ нь гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл болохгүй. Нэг талын хүсэл зоригийн илэрхийллийг нөгөө тал өөрийн тодорхой үйлдлээр илэрхийлсэн бол хэлцлийг бодит үйлдлээр хийгдсэн гэж үзнэ (Иргэний хуулийн 43.3).
- Нэхэмжлэгчийн шаардлага, үндэслэл нь З.Б-тэй байгуулсан зээлийн гэрээнд зуучлах гэрээний үүргийн хүрээнд тодорхойлогдсон. Гүйлгээний утга "З.Б хүү О-гоос", "О-түрээс", "О" гэх мэтээр тодорхойгүй, мөн нэхэмжлэгчийн тайлбарыг үндэслэх нь нотлох баримтыг тал бүрээс нь үнэлэх журамд нийцэхгүй.
- Хэргийн баримтаар тогтоогдсон зохигчийн маргаагүй үйл баримтад үндэслэн гэрээний үүргийг тооцоход З.Б-гийн зээлийн гэрээний үүрэг болон гэрээгээр тохирсон 5 хувийн хүүгийн 1 хувийг хариуцагч авч үлдэхээр тохирсны дагуу хариуцагчийн төлбөл зохих үүрэг 45,939,999 төгрөг болсон. Хариуцагч нь нэхэмжлэгчийн эхнэр Н.М-ын дансанд 2020 оны 10 сараас 2022 оны 10 сар хүртэл хугацаанд нийт 103,111,000 төгрөг төлсөн нь хариуцагчийн төлбөл зохих үүргийг бүрэн хаасан байна. Иймд үндсэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгох үндэслэлтэй.
- Хариуцагчаас сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэнд хяналтын журмаар гомдол гаргаагүй тул энэ талаар дүгнэлт хийгээгүй.