📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: С.О нь 2020.07.11-12-нд шилжих шөнө согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ Э.М-г тээврийн хэрэгслээр дайрч амь насыг хохироосон гэмт хэрэгт холбогдож, шүүхээс түүнд холбогдох хэргийг хянан хэлэлцээд гэм буруутайд тооцож хуульд заасан ял оногдуулсан.
- Нэхэмжлэгч: Ш.Х - С.О-д холбогдох эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд өмгөөлөгч Т.Э, О.З нараас эрх зүйн туслалцаа авч, гэрээ байгуулсан, өмгөөллийн хөлс төлсөн нь хэргийн баримтаар тогтоогдож байгаа боловч энэ нь уг зардлыг эрүүгийн хэргийн улмаас учирсан хохиролд тооцон гаргуулах үндэслэл болохгүй байна.
- Хариуцагч: С.О - Ш.Х-гийн нэхэмжлэлтэй иргэний хэргийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Хариуцагч С.О-аас 38,783,644 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Ш.Х-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 129,264,558 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч С.О-гоос 2006.06.10-ны өдөр төрсөн охин М.М, 2007.09.02-ны М.Г, 2014.06.19-ний төрсөн хүү М.Т, 2019.03.07-ны өдөр төрсөн хүү М.Б нарыг арван зургаан нас хүртэл, харин суралцаж байгаа бол арван найман нас хүртэл сар бүр тухайн үед мөрдөж байгаа хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээнээс тэжээгчээ алдсаны тэтгэврийн зөрүүг хасаж, тэжээгчээ алдсаны зөрүүг тооцон гаргуулж, М.М, М.Г, М.Т, М.Б нарт олгож, нэхэмжлэгч нь улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, хариуцагчаас улсын тэмдэгтийн хураамжид 351,868 төгрөгийг гаргуулж төрийн сангийн дансанд оруулж улсын орлого болгож шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 497.1, 508.1, 508.3, 508.4.1, 509.1.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Шүүхийн шийдвэр нь тодорхой, ойлгомжтой, түүнийг биелүүлэхэд ямар нэг эргэлзээ төрүүлэхгүй байхаар бичигдсэн байх хуулийн шаардлагыг хангаагүй үндэслэлээр нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
- Шийдвэр: Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр сум дахь сум дундын шүүхийн 2024 оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 157/ШШ2024/00015 дугаар шийдвэрийн 1 дэх заалтын “38,783,644” гэснийг “783,644” гэж, “129,264,558” гэснийг “167,264,558” гэж, 2 дахь заалтыг “Нэхэмжлэгч Ш.Х-гийн тэжээгчээ алдсаны тэтгэвэр, тэтгэмжийн зөрүүг хариуцагч С.О-аас гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосугай.” гэж, 3 дахь заалтын “351,868” гэснийг “23,358” гэж тус тус өөрчилж, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээж, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 59.3 дэх хэсэгт заасныг баримтлан хариуцагчийн давж заалдах гомдол гаргахдаа улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 351,868 төгрөгөөс 23,558 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, үлдэх 328,310 төгрөгийг шүүгчийн захирамжаар буцаан олгож шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11.4, Засгийн газрын 2018 оны 161 дүгээр тогтоолын 1 дүгээр хавсралтаар батлагдсан Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардлыг тооцох, санхүүжүүлэх журмын 2.1, 2.2, 5.1.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Хариуцагчаас тэжээгчээ алдсаны тэтгэмжийн зөрүү гаргуулах үндэслэл тогтоогдсонгүй, харин цаашид хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ өөрчлөгдөж, уг хэмжээнээс тэжээгчээ алдсаны тэтгэмжийг хасаж зөрүү гарсан үед баримтаа бүрдүүлэн нэхэмжлэлээ гаргах эрхтэй болохыг дурдах нь зүйтэй.
- Шийдвэр: Хариуцагч С.О-гоос 14,238,644 (13,500,000 + 783,644) төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Ш.Х-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд өөрчлөлт оруулсан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хэнтий аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2024 оны 04 дүгээр сарын 10-ны өдрийн 226/МА2024/00008 дугаар магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалт, Хэнтий аймгийн Бор-Өндөр сум дахь Сум дундын шүүхийн 2024 оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 157/ШШ2024/00015 дугаар шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг “Иргэний хуулийн 497.1, 510.1, 508.1, 508.5-д тус тус зааснаар хариуцагч С.О-гоос 14,238,644 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч Ш.Х-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 153,809,558 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай” гэж, 2 дахь заалтыг “Иргэний хуулийн 508.1, 508.3 дахь хэсэгт тус тус заасан үндэслэл тогтоогдоогүй тул хариуцагч С.О-гоос тэжээгчээ алдсаны тэтгэмжийн зөрүү гаргуулах тухай Ш.Х-гийн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосугай” гэж, 3 дахь заалтын “351,868” гэснийг “229,143” гэж тус тус өөрчлөн, шийдвэр, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- Иргэний хуулийн 5.1, 230.2, 41.1.7 дэх заалт болон үндэслэлээр хяналтын шатны шүүхийн дүгнэлт, хуулийн хэрэглээ, шүүхийн тайлбар, үнэлгээг хянасан.