📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Б.О нь 2008 оноос шүүгчээр ажиллаж байгаад, 2013 онд Шүүх байгуулах тухай хууль батлагдсантай холбогдуулан шүүгчдийг чөлөөлж, буцаан томилох үед түүнийг томилоогүй орхигдуулсан. Шүүхийн хууль бус эс үйлдэхүйн улмаас ажилгүй байсан хугацааны гэм хорын хохирол гаргуулахаар нэхэмжилжээ.
- Нэхэмжлэгч: Б.О нь Шүүхийн хууль бус үйлдэл болон эс үйлдэхүйн улмаас 2014.01.01-ний өдрөөс 2023.07.07-ны өдөр хүртэл хугацаанд учирсан гэм хорын хохирол болох 307,800,000 төгрөгийг гаргуулах.
- Хариуцагч: Шүүх нь Б.Ог шүүгчээр үргэлжлүүлэн ажиллуулах боломжгүй болгох эрх зүйн үр дагавар бүхий аливаа үйлдэл, эс үйлдэхүй гаргаагүй, нэхэмжлэгчийн эрхийн зөрчил болон хохирол нь Шүүхээс үл хамаарах шалтгаанаас үүссэн тул хохирлыг хариуцахгүй.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2024-01-17, Дугаар: 182/ШШ2024/00310
- Шийдвэр: Хариуцагч Шүүхээс 262,527,910 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч Б.Од олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 45,272,090 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 498.2, Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 40.3. Нэхэмжлэгчийг шүүгчийн албан тушаалд өргөн мэдүүлээгүй Шүүхийн эс үйлдэхүй хууль бус болох нь захиргааны хэргийн шүүхээр тогтоогдсон тул авч чадаагүй цалин хөлсийг хохирол хэлбэрээр нөхөн төлөх үүрэгтэй.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2024-04-01, Дугаар: 210/МА2024/00659
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх Иргэний хуулийн 510.1-ийг хэрэглээгүй.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад "Иргэний хуулийн 510.1"-ийг нэмж өөрчлөн, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 498.2, 510.1.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2024-06-19, Дугаар: 001/ШХТ2024/00699
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Шийдвэр, магадлал нь Иргэний хуулийн 498.2-ыг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн бөгөөд нэхэмжлэгчийг шүүгчээр томилох эсэх нь Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрх тул Шүүхийг гэм буруутай гэж үзэхгүй.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтыг "Иргэний хуулийн 497.1, 510.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан Шүүхээс 250,527,910 төгрөгийг гаргуулж Б.Од олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас 120,272,090 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай" гэж, 2 дахь заалтын "1,470,589.55"-ыг "1,410,589.55" гэж тус тус өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгч Б.Ог шүүгчээр томилуулахаар Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид өргөн мэдүүлээгүй Шүүхийн эс үйлдэхүй хууль бус болохыг Захиргааны хэргийн шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрээр тогтоосон тул хариуцагчийн гэм буруугийн талаар дахин дүгнэлт хийхгүй.
- Монгол Улсын Шүүхийн тухай хуулийн 40.3 болон Иргэний хуулийн 510.1-д заасны дагуу нэхэмжлэгч Б.О нь шүүгчээр ажиллаагүй хугацаанд урьд авч байсан цалин хөлстэй тэнцэх хэмжээгээр хохирол шаардах эрхтэй.
- Шүүх байгуулах тухай хууль батлагдаж, шүүхийг өөрчлөн байгуулахтай холбоотойгоор шүүгчдийг чөлөөлж, буцаан томилохдоо нэр бүхий шүүгч нарыг орхигдуулсан нь Үндсэн хууль, Шүүгчийн эрх зүйн байдлын тухай хуулийн холбогдох заалтуудыг зөрчсөн нь Захиргааны хэргийн шүүхийн шийдвэрт тусгагдсан.
- Шүүхийн "шүүгчээр өргөн мэдүүлээгүй эс үйлдэхүй нь хууль бус болох"-ыг тогтоосон 2022 оны 02 дугаар сарын 08-ны өдрийн 0070 дугаар шийдвэр гарах хүртэлх хугацааны хохирлыг гаргуулах үндэслэлтэй.
- Хоёр шатны шүүх хохирлын хэмжээг 262,527,910 төгрөг гэж тогтоосон нь зөв боловч 2014 оны 11 дүгээр сарын 10-ны өдрийн тушаалаар нэхэмжлэгчид олгосон 6 сарын цалинтай тэнцэх нэг удаагийн тэтгэлэг 12,000,000 төгрөгийг хасч тооцоогүй байна. Иймд хариуцагчаас 250,527,910 төгрөг гаргуулж, Б.Од олгох нь зүйтэй.
- Нэхэмжлэгчийн шаардлага гаргах хууль зүйн үндэслэлийг Иргэний хуулийн 498.2-т зааснаар тодорхойлсон нь оновчтой бус тул Иргэний хуулийн 497.1, 510.1-ээр залруулах нь зүйтэй.