📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Д.Д нь 2003 оноос мэргэжлээс шалтгаалах өвчнөөр хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэний тэтгэвэр авч байгаад 2017 оноос өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгосон. Тэрээр тэтгэврийг тогтоохдоо Засгийн газрын холбогдох тогтоолууд болон Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын аргачлалыг буруу хэрэглэсэн, эсхүл огт хэрэглээгүйгээс түүний тэтгэврийг дутуу олгосон гэж маргажээ.
- Нэхэмжлэгч: Д.Д нь 2023.07.01-ний өдрөөс дутуу олгосон тэтгэврийн зөрүү 700,000 төгрөгөөр тэтгэврээ нэмэгдүүлэх, 2015.02.01-ний өдрөөс 2020.12.31-ний өдөр хүртэлх хугацааны тэтгэврийн зөрүү 2,221,232 төгрөгийг нөхөн гаргуулахыг шаардсан.
- Хариуцагч: Дархан-Уул аймгийн НДХ нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь эс зөвшөөрч, нэхэмжлэгчийн тэтгэврийг холбогдох хууль тогтоомж, журмын дагуу зөв тооцож олгосон, Засгийн газрын тогтоолд заасан итгэлцүүрээр тэтгэврийг өсгөн тооцох үндэслэлгүй гэж тайлбарласан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2023-09-26, Дугаар: 135/ШШ2023/01227
- Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуулийн 5.3, 22.1-д зааснаар тэтгэврийг зөв тооцсон, итгэлцүүрээр өсгөн тооцох болон нэмэгдлийг давхардуулан олгох үндэслэлгүй.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2023-11-23, Дугаар: 209/МА2023/00093
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль зүйн үндэслэлгүй.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- Үндэслэл: Нэхэмжлэгчийн тэтгэврийг Засгийн газрын тогтоолтой уялдуулан нэмж байсан нь тогтоогдсон, 1.5 хувийн нэмэгдэл олгогдсон тул 1 хувийн нэмэгдлийг давхардуулан олгохгүй.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2024-01-18, Дугаар: 001/ШХТ2024/00093
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль зүйн үндэслэлгүй, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, шинжээчийн дүгнэлтийг үнэлээгүй.
- Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Нэхэмжлэгчийн шаардлагын үндэслэл нь нийгмийн даатгалын хууль тогтоомж, түүний үндсэн дээр гаргасан захиргааны хэм хэмжээний хэрэглээ, тэдгээрийн нийцэл, уялдаа холбооны асуудал байсан.
- Тухайлбал, Засгийн газрын итгэлцүүр тогтоосон тогтоол, Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын даргын тушаалаар баталсан аргачлалууд нь нийгмийн даатгалын хууль тогтоомжид нийцсэн эсэх, эрх зүйн хэм хэмжээний эрэмбийг зөрчсөн эсэх талаар шүүхээс дүгнэлт өгөх шаардлагатай.
- Төрийн захиргааны төв байгууллагын эрх бүхий этгээдээс гаргасан хэм хэмжээ тогтоосон акт нь дээд эрэмбийн эрхийн актад нийцсэн эсэх, холбогдох харилцааг зохицуулсан нийтийн эрх зүйн хэм хэмжээний харилцан уялдаа, нийцлийн талаар зохих харьяаллын шүүхээс эрх зүйн дүгнэлт өгөх нь зүйтэй.
- Энэ маргаан нь нийгмийн даатгалын тухай хууль тогтоомж буюу нийтийн эрх зүйн хэм хэмжээг хэрэглэх, тайлбарлах шүүхийн эрх хэмжээтэй уялдах ба ийнхүү тайлбарлан хэрэглэснээр бий болох эрх зүйн үр дагавар нь дан ганц нэхэмжлэгчийн эрх ашиг төдийгүй түүнтэй адил нөхцөл бүхий бусад этгээдийн нийтлэг эрх ашигт үйлчлэх боломжтой.
- Нэхэмжлэлийн шаардлага, түүний үндэслэл нь иргэний хэргийн шүүхийн харьяалан шийдвэрлэх маргаанд хамаарахгүй байх тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 65.1.1, 117.1-д заасны дагуу хэргийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй.