Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Д.Д, Ц.О нар хариуцагч Н.Э, М.Тнараас гэрээний дагуу худалдаж авахаар тохирсон объектын үнэ 117,600,000 төгрөг, хохиролд 26,044,000 төгрөг, нийт 143,644,000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нар сөрөг нэхэмжлэлтэй 297,637,251 төгрөг гаргуулах тухай маргасан.
• Нэхэмжлэгч: Д.Д, Ц.О нар гэрээний дагуу объектын үнэ, хохирол гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан.
• Хариуцагч: Н.Э, М.Т нар сөрөг нэхэмжлэлтэй 297,637,251 төгрөг гаргуулах тухай маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Хариуцагч Н.Э, М.Тнараас 117,600,000 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгч Д.Д, Ц.О нарт олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх хохирол 26,044,000 төгрөг гаргуулах тухай шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгч Д.Д, Ц.О нараас 283,054,297 төгрөг гаргуулж хариуцагч Н.Э, М.Тнарт олгож, сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 14,582,954 төгрөг гаргуулах тухай шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 262.1, 205.1, 229.1 зүйл.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Н.Э, М.Т
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр 283,054,297 төгрөг гаргуулах тухай шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн тухайд маргаан гаргасан.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дүгээр заалтын "Иргэний хуулийн 262 дугаар зүйлийн 262.1 дэх хэсэг" гэснийг "Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.1 дэх хэсэг" гэж, 2 дугаар заалтыг "Иргэний хуулийн 227 дугаар зүйлийн 227.1, 227.3 дахь хэсэгт заасныг тус тус баримтлан хариуцагч Н.Э, М.Тнарын сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлага 297,637,251 төгрөг гаргуулах шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосугай" гэж тус тус өөрчилж, 3 дугаар заалтын "нэхэмжлэгч Д.Д, Ц.О нараас улсын тэмдэгтийн хураамжид 1,573,221 төгрөг гаргуулж, хариуцагч Н.Э, М.Тнарт олгосугай" гэснийг хүчингүй болгож, шийдвэрийн бусад заалт, хэсгийг хэвээр үлдээж шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 243.1, 227.1, 227.3 зүйл.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч Н.Э, М.Т
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгох тухайд маргаан гаргасан.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Анхан болон давж заалдах шатны шүүхээс хэргийг шийдвэрлэхдээ маргааны үйл баримтын талаар харилцан адилгүй дүгнэлт хийсэн, мөн холбогдох хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн.
• Улсын дээд шүүхийн 2016 оны 09 дугаар сарын 05-ны өдрийн 3 дугаар зөвлөмжөөр "хүчин төгөлдөр байгуулагдсан гэрээг хууль буюу гэрээнд заасны дагуу гэрээний нэг талын хүсэл зоригоор буцаахыг гэрээнээс татгалзах гэнэ. Харин хууль буюу гэрээнд заасны дагуу нэг тал хүсэл зоригоо илэрхийлснээр хүчин төгөлдөр гэрээний хэрэгжсэн хэсэг хэвээр үлдээж, үүргийн харилцааг цаашид дуусгавар болгохыг гэрээг цуцлах гэнэ" гэж тайлбарласан.
• Хариуцагч тал сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагадаа хамааруулан өөрийн орлого болон нэхэмжлэгчийн олсон орлого гэсэн баримтуудыг шүүхэд ирүүлсэн, сөрөг шаардлагаа Иргэний хуулийн 264.2 дахь заалтыг хууль зүйн үндэслэл болгосон.
• Хэргийн баримт, зохигчдын тайлбараас үзэхэд талууд гэрээнээс татгалзсан боловч нэхэмжлэгч, хариуцагчийн аль тал нь үүргээ зөрчсөнөөс гэрээнээс татгалзах үндэслэл бий болсон нь тодорхой бус, энэ талаар шүүх тодруулж дүгнэлт хийснээр Иргэний хуулийн 227 зүйлийг хэрэглэх эсэхийг шийдвэрлэх байсан.
• Хариуцагчийн гаргасан сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл ойлгомжгүй буюу тухайн объект өөрт нь байсан бол өөрийн үйл ажиллагаанаас олох ёстой байсан орлогыг шаардаж байгаа, эсхүл нөгөө тал гэрээний үүргээ зөрчсөнөөс үүссэн алдагдал, түүнчлэн мөнгөн төлбөрийн үүргээ гүйцэтгээгүйгээс учирсан хохирол алийг болох нь тодорхой бус байхад шүүх Иргэний хуулийн 222 зүйл, 227 зүйлийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн гэж үзэх боломжгүй байна.