Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: А ХХК нь Б-ын 2015 оны тушаалаар тусгай хамгаалалттай газар нутагт газар ашиглах эрх авч, газрын төлбөр, зураг төслийн төлбөр төлсөн боловч Б-ын 2018 оны тушаалаар газар ашиглах эрх нь дуусгавар болсон. Захиргааны хэргийн шүүхээр уг тушаалыг хууль ёсны гэж шийдвэрлэсэн тул А ХХК нь гарсан зардлаа Б-аас гаргуулахаар нэхэмжилжээ.
• Нэхэмжлэгч: А ХХК нь газар ашиглах эрхийг хууль бусаар олгож, улмаар цуцалснаас үүссэн 105,600,000 төгрөгийн газрын төлбөр, 13,090,000 төгрөгийн зураг төслийн төлбөр, 10,000,000 төгрөгийн өмгөөллийн хөлс, нийт 128,690,000 төгрөгийг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Б нь 2015 оны тушаал нь албан тушаалтны буруутай үйлдэл биш, харин хуульд заасан эрхийнхээ хүрээнд газар ашиглах эрхийг дуусгавар болгосон тул Иргэний хуулийн 498.2-т заасан гэм буруутай үйлдэл гэж үзэхгүй, мөн газрын төлбөр нь орон нутгийн төсөвт ордог тул хохирол төлөх үндэслэлгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2022-09-06, Дугаар: 182/ШШ2022/02588
• Шийдвэр: Б-с 118,690,000 төгрөг гаргуулж, А ХХК-д олгож, өмгөөллийн хөлс 10,000,000 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 498.2-т зааснаар төрийн албан хаагчийн гэм буруутай үйлдлээс учирсан хохирлыг яам хариуцах ба газрын төлбөр, зураг төслийн төлбөр нь хохиролд тооцогдоно.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2022-11-04, Дугаар: 210/МА2022/01962
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрсөн.
• Шийдвэр: Б-с 105,600,000 төгрөг гаргуулж, А ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 23,090,000 төгрөг гаргуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан.
• Үндэслэл: Анхан шатны шүүхийн дүгнэлт үндэслэлтэй боловч зураг төслийн төлбөр 13,090,000 төгрөг нь хангалттай нотлогдоогүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2023-03-07, Дугаар: 001/ШХТ2023/00019
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг эс зөвшөөрч, анхны тушаал нь албан тушаалтны буруутай үйл ажиллагаатай холбоогүй, хуульд заасан эрхийн хүрээнд гаргасан тул Иргэний хуулийн 498.2-т заасан гэм буруутай үйлдэл биш гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын "498 дүгээр зүйлийн 498.2 дахь хэсэгт зааснаар" гэснийг "492 дугаар зүйлийн 492.1.1-д зааснаар" гэж өөрчлөн, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулсан.
• Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчаас гаргуулах төлбөрийн хэмжээг багасгаж өөрчлөлт оруулсан нь хэрэгт цугларсан баримтад үндэслэгдсэн.
• Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэгчид газар ашиглах эрх олгосон Б-ын 2015 оны А/433 дугаар тушаал хууль бус гэж дүгнэхдээ үйл баримтыг үндэслэл бүхий тогтоогоогүй, улмаар хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй.
• Нэхэмжлэгч газар ашиглах эрх авч, газрын төлбөр төлсөн боловч хожим эрх нь дуусгавар болсноор тухайн газрыг цаашид анх олгосон зориулалтаар ашиглах боломжгүй болсон тул нэхэмжлэгчийн төлсөн газрын төлбөрийн хэмжээгээр хариуцагчийг үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн гэж үзнэ.
• Иргэний хуулийн 492.1.1-д зааснаар үүрэг хожим дуусгавар болсон бол бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхээр хөрөнгө шилжүүлсэн этгээд уг зүйлийг олж авсан этгээдээс дээрх хөрөнгөө буцаан шаардах эрхтэй.
• Иймд газрын төлбөрт төлсөн 105,600,000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулахаар шийдвэрлэсэн давж заалдах шатны шүүхийн магадлал үндэслэлтэй.
• Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалд Иргэний хуулийн 492.1.1-ийг хэрэглэхээр өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхих нь зүйтэй.