Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэм хор учруулсан этгээдийн буруутай үйлдлээс үүссэн хохирлыг нөхөн төлүүлэх эрх зүйн хариуцлага тогтоох маргаан. Шүүгчийг албан тушаалаас чөлөөлсний дараа түүнийг буцаан томилох тухай саналыг эрх бүхий байгууллага өргөн мэдүүлсэн боловч төлөөлөгч нь хууль тогтоомжийн болзол хангахгүй гэж үзэн татгалзсан тул нэхэмжлэгч ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, нэмэгдэл авах эрхтэй гэж үзэн хохирлоо нэхэмжилсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч талын хууль бус эсвэл зохистой бус үйлдэл, эс үйлдэхүйн улмаас шүүгчээр томилогдох боломжгүй болсон тул ажилгүй байсан хугацааны цалин хөлс, нэмэгдлээ нөхөн төлүүлнэ гэж үзэв.
• Хариуцагч: Шүүгчийг томилох саналыг өргөн мэдүүлсэн боловч төлөөлөгч нь хууль тогтоомжийн шаардлага хангахгүй гэж үзэн буцаан ирүүлсэн тул хариуцагч талын буруутай үйлдэл байхгүй, хохирол нь өөрсдөөс нь үл хамаарах шалтгаанаас үүссэн гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн үндсэн хэсгийг хангаж, хохирлыг нөхөн төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Энэхүү шат нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулж, хариуцагчийг гэм буруутай гэж үзсэн шийдвэрийг өөрчилсөн тул хариуцагч нь гэм хор учруулсан гэж үзэхгүй, харин гэм хор учруулсан этгээд нь өөрийн буруугүй гэдгийг нотолсон тохиолдолд хариуцлагаас чөлөөлөгдөнө гэж дүгнэв, учир нь эрх бүхий байгууллага нь нэхэмжлэгчийг томилох тухай саналыг өргөн мэдүүлсэн боловч төлөөлөгч нь хууль тогтоомжийн болзол хангахгүй гэж үзэн татгалзсан нь хариуцагчийн буруутай үйлдэл биш юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэм хор учруулсан этгээд нь ийнхүү гэм хор учруулсан нь түүний буруугаас болоогүй гэдгийг нотолсон тохиолдолд хариуцлагаас чөлөөлөгдөнө (Иргэний хууль 497.1).
• Төрийн албан тушаал хашигдсан эсвэл байгууллага өөрчлөгдсөн тохиолдолд хуульд заасан журмын дагуу нэг удаагийн тэтгэлэг олгосон бол түүнийг хохирлын хэмжээг тооцохдоо хасаж тооцно (Төрийн албаны тухай хууль 27.2.4).
• Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмаар нэхэмжлэгчийг томилох тухай саналыг өргөн мэдүүлээгүй эсвэл хууль бус эс үйлдэхүйг тогтоосон бол тухайн үйлдлийг хариуцагчийн буруутай үйлдэл гэж үзэх үндэслэлгүй (Монгол Улсын шүүхийн тухай хууль 40.3).