Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Гэрээний бичигт гарын үсэг байхгүй ч эд хөрөнгийг бодитойгоор ашигласан тохиолдолд үүссэн эрх зүйн харилцаа болон үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн үүсэх эсэхийг тодорхойлох маргаан. Нэхэмжлэгч хариуцагчид тодорхой хугацаагаар техникийг түрээслүүлэхээр тохиролцож, хариуцагч техникээ авч ашигласан боловч гэрээний баримт бичгийг албан ёсоор баталгаажуулаагүй, төлбөр төлөөгүй. Хариуцагч техник эвдрэлтэй тул ашиглаагүй, гэрээ байгуулагдаагүй гэж үзэн буцаан өгсөн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хариуцагч техникээ тохирсон хугацаанд ашигласан, вайбераар гэрээний төслийг илгээж, албан бичгээр нөхцлийг баталгаажуулсан тул түрээсийн төлбөрийг төлөх үүрэгтэй гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Гэрээний баримт бичигт гарын үсэг байхгүй, техник ажиллаагүй тул гэрээ байгуулагдаагүй, төлбөр төлөх хууль зүйн үндэслэлгүй гэж эсэргүүцсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийг хэсэгчлэн хангасан. Хариуцагч техникээ бодитойгоор эзэмшиж, аж ахуйн зориулалтаар ашигласан үйл баримт тогтоогдсон тул гэрээний хэлбэрийн дутагдалтай ч эрх зүйн харилцаа үүссэн гэж дүгнэв. Хариуцагч техник доголдолтой байсан гэж үзсэн боловч үүнийг нотлох баримт өгөөгүй тул нэхэмжлэгч доголдлоогүй эд хөрөнгийг хүлээлгэн өгсөн гэж үзэв. Хариуцагч нэхэмжлэгчийн эзэмшлийн хөрөнгийг хугацаагаар ашигласан тул Иргэний хуулийн 493.1-д заасны дагуу үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн үүсгэсэн гэж үзэж, ашигласан хугацааны төлбөрийг төлөхийг үүрэг болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гэрээний баримт бичигт гарын үсэг байхгүй, хуулийн шаардлага хангасан хэлбэрээр байгуулаагүй ч талууд эд хөрөнгийг бодитойгоор хүлээлгэн өгч, ашигласан үйл баримт тогтоогдсон бол түрээсийн гэрээний үйл баримт үүссэн гэж үзнэ (Иргэний хууль 318.4).
• Хариуцагч эд хөрөнгийн доголдолтой байсан гэж үзэж байгаа бол үүнийг нотлох баримтыг өөрөө гаргаж, шүүхэд хүргэх үүрэгтэй; нотлох баримт өгөөгүй тохиолдолд эд хөрөнгө доголдлоогүй гэж дүгнэнэ.
• Талуудын хооронд гэрээний харилцааны үндсэн дээр эд хөрөнгийг бодитойгоор ашигласан үйл баримт тогтоогдсон тул хуулийн шаардлага хангасан гэрээ байгуулагдаагүй ч үндэслэлгүй хөрөнгөжсөн үүсгэсэн гэж үзэж, Иргэний хуулийн 493.1-д заасны дагуу олох ёстой орлогыг буцаан төлөх үүрэг хүлээнэ.